Everywhere Land

Dude, where's my city?

2010-06-26T23:00:00.001-07:00

Đọc vài bài viết về Hà Nội của một số bạn cựu du học sinh khi trở về Hà Nội trên Facebook tôi nghĩ: Tại sao tôi sống ở HN, tại sao tôi lại trở về. Nói chính xác thì tới giờ, tôi cũng không chắc là tôi muốn sống ở Hà Nội nốt quãng đời còn lại không. Hà Nội là một đô thị ngột ngạt và ngày càng ngột ngạt. Hầu như không có không gian riêng cho mỗi người. Khi về Hà Nội, cái làm tôi nhớ khi ở nước ngoài là những lúc không gian tuyệt đối yên tĩnh và những khi có thể dạo bộ trong công viên hay ven sông, ven hồ mà không bị ngột ngạt bởi tiếng ồn, bụi và người. Ở Hà Nội, con người không có không gian riêng. Nói đơn giản, cả ngày thứ bảy này, thay vì được yên tĩnh nghỉ ngơi trong một ngày cuối tuần thì những tiếng ồn từ công trình xây dựng hàng xóm cứ đập vào tai suốt cả ngày.

Hà Nội ngày càng xấu, ngày càng nhiều bụi và khói. Con người cũng dường như ngày càng trơ khấc hơn. Không gian đó cùng với sự giả dối, khệnh khạng và chụp giật ở khắp nơi khiến cho người ta cũng dễ trở nên bực bội, khó chịu và mệt mỏi hơn.

Vậy tại sao tôi trở về Hà Nội. Sau khi tôi về, có nhiều người hỏi tôi câu này và thực sự tôi cũng không biết trả lời ra sao. Có rất nhiều lý do để (tìm cách) ở lại nước ngoài, và cũng có không ít lý do để trở về Việt Nam và câu trả lời của tôi (nếu có) thường tùy thuộc vào ý nghĩ đập vào óc tôi lúc đó hoặc là một câu trả lời khuôn sáo đã có sẵn (nhưng có những lúc tôi chán trả lời câu này đến nỗi phải đề nghị không trả lời). Một phần có lẽ vì gia đình nhưng cũng không phải quá quan trọng vì tôi không phải là người quá gắn bó với gia đình, hơn nữa gia đình tôi cũng hoàn toàn tôn trọng quyết định về hay ở của tôi (dù vẫn thích tôi về hơn).

Tôi nghĩ lý do sâu hơn là cảm giác thuộc về. Dù sao đi nữa, tôi vẫn có cảm giác là tôi thuộc về Việt Nam và sẽ cảm thấy cuộc đời mình có ý nghĩa hơn khi sống ở Việt Nam. Kiếp người ngắn ngủi và vốn dĩ cô độc. Nếu sống ở nước ngoài, làm việc ở một công sở nào đó, sáng đi chiều về, lập gia đình, nuôi dạy con cái cho tới lúc về hưu, tận hưởng sự yên bình và những dịch vụ sẵn có của xã hội đó, tôi cảm thấy một cuộc sống như thế thật buồn tẻ. Như một nơi ở trọ mà mình sẽ phải ở tới hết đời. Tôi không phải là một công dân thế giới để có thể tìm thấy niềm vui, sự tự do và sự thoải mái ở bất cứ nơi nào. Sống ở nước ngoài, tôi sẽ có yên tĩnh, có tự do cá nhân, có sự thoải mái và tiện nghi vừa đủ, sự tôn trọng lẫn nhau giữa người và người, và có nhiều cơ hội cho con cái. Nhưng chắc chắn, đi kèm với nó sẽ là một nỗi buồn melancholy và nostalgia, là sự mờ đi của các ký ức, sự dần dửng dưng với quá khứ và quê hương, là mâu thuẫn và cố gắng cân bằng giữa khép và mở, là cố gắng hòa nhập rồi lại mỏi công tìm kiếm identity và nơi bạn thuộc về. Bạn thuộc về đâu? New York hay Hà Nội? Where’s your city? Where’s your country? Are you Chinese? No, Japanese?

Tôi không phải là người mê say tri thức và có tinh thần cạnh tranh quyết liệt để lựa chọn sống ở những nơi có môi trường tri thức cao nhất. Cũng không phải là người giàu giá trị gia đình để lựa chọn sống ở những nơi tốt nhất cho sự phát triển của con cái (giấc mơ Mỹ, Harvard, Obama, Sarkozy...).
Đến bây giờ tôi cũng không biết là quyết định về nước có đúng không. Và càng sống ở Hà Nội, tôi càng thấy không ưa Hà Nội. Và trong tương lai, cũng chẳng biết rồi tôi có bỏ cái thành phố “năm cổng chào” chộn rộn này không- nơi trí tuệ nhìn vào chắc sẽ phải nhún vai và cái đẹp thì cười nửa miệng?

Nhưng tôi nghĩ là tôi không tiếc về quyết định này (nhưng kể ra đôi khi cũng thấy tiếc tiếc hehe). Ít nhất việc đó cũng giúp tôi đỡ phải băn khoăn trong chuyện là nên đi hay về, hay lúc nào thì nên về- những câu hỏi mà tôi sẽ phải suy nghĩ trong nhiều năm nếu tôi sống ở nước ngoài.

Trong cuốn tiểu thuyết All the Pretty Horses [bản dịch có tên Những con tuấn mã khá tệ] tôi vừa đọc xong có đoạn hội thoại giữa hai người bạn, hai chàng cowboy trẻ tuổi vừa trở lại Mỹ sau chuyến hành trình đầy nguy hiểm ở Mexico:

“I think I'm going to move on.
This is still good country.
Yeah, I know it is. But it aint my country”

Nhân vật chính trong cuốn sách lại ra đi, vì anh cảm thấy nước Mỹ của anh không phải là của anh. Đất nước của anh là đất nước của quá khứ, của ngựa chứ không phải ô tô, của những con chim lớn sải cánh bay trên hoang mạc chứ không phải những giàn khoan dầu hỏa dựng lên trên nền trời. Chừng nào bạn cảm thấy xa lạ với nơi bạn đang sống, thì bạn nên ra đi. Dù là để tìm kiếm một miền đất mới hay một thế giới quá vãng.

Với tôi thì điều đó chưa đến. Đất nước tôi đang ở hiện nay không phải là "good country”. Nhưng nó vẫn là “my country”. Còn có những đất nước mà tôi từng có dịp đến thì rõ ràng là “good country”. Nhưng tiếc thay, nó lại không phải là “my country”.

Thôi, tới giờ xem bóng đá, trận đấu giữa một nước giàu nhất thế giới và một trong những nước nghèo nhất thế giới. Dude, where's my country?

Đến lượt Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân

2010-06-12T11:02:00.000-07:00

Hình như các nhà lãnh đạo Chính phủ Việt Nam hiện nay đều gặp phải vấn đề với số thống kê?

Trả lời câu hỏi của Đại biểu Nguyễn Minh Thuyết [ông Thuyết kỳ này được hỏi nhiều nhỉ- ông này có lẽ là đại biểu có trình độ và có các câu hỏi sát và sắc nhất trong Quốc hội hiện nay], Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân cho biết: “"So với năm 2006, đến nay (2010), lương giáo viên đã tăng gấp 2,1 lần, vào khoảng 2,5 - 4 triệu đồng/tháng, cao hơn so với các ngành khác".

Không phải quá khó để kiểm định câu nói này của ông Nhân được đưa ra để chứng minh cho thành công của ông trong thời gian ông làm Bộ trưởng Bộ Giáo dục. Câu này có hai mệnh đề, thứ nhất là lương giáo viên tăng gấp 2,1 lần và thứ hai là lương giáo viên cao hơn so với các ngành khác. Còn có một cách hiểu trong mệnh đề thứ 2 là mức tăng lương giáo viên cao hơn các ngành khác nhưng có vẻ như ông Nhân muốn nói theo cách hiểu thứ nhất vì mệnh đề “cao hơn các ngành khác” được đưa ra sau khi ông nêu ra mức lương giáo viên hiện nay “vào khoảng 2,5-4 triệu đồng/tháng). Ở đây có vấn đề không nhỏ là tại sao ông Nhân lại đưa ra một khoảng quá rộng như vậy, thay vì nêu ra mức lương trung bình của giáo viên.

Chúng ta thử kiểm định hai mệnh đề trên. Ở mệnh đề thứ nhất, vì hiện nay mới là giữa năm 2010 nên TCTK chưa có số liệu về năm 2010 mà chỉ có số liệu về năm 2009. Theo số liệu của TCTK thì tiền lương trong giai đoạn 2006-2009 của một số ngành như sau:

Bảng sau là Thu nhập trung bình hàng tháng của lao động ở khu vực Nhà nước được lấy từ Niên giám thống kê tóm tắt 2009 của TCTK. Cột 2 và 3 là thu nhập các ngành trong hai năm 2006 và 2009. Cột 4 là mức tăng trong 4 năm này. Cột 5 là mức tăng thực tế sau khi trừ đi lạm phát. Lạm phát được tính bằng cách tính dồn chỉ số CPI các năm 2007, 2008 và 2009 do năm 2006 được chọn làm mốc. Tính trung bình, giá cả năm 2009 sẽ cao hơn 42,3% so với năm 2006. Sau khi trừ đi lạm phát thì mức thu nhập trung bình toàn xã hội trong năm 2009 tăng 12% so với năm 2006, còn ngành giáo dục tăng 18,2%. Do hầu hết người lao động trong ngành giáo dục đều thuộc khu vực Nhà nước nên con số này sẽ phản ánh thu nhập hàng tháng của người lao động trong ngành giáo dục.

So sánh kết quả này với phát biểu của ông Nhân, có thể thấy hai điều:

-Thứ nhất, thu nhập danh nghĩa (chứ không chỉ lương) của ngành giáo dục trong năm 2009 chỉ tăng 68% so với năm 2006. Sau khi loại trừ yếu tố lạm phát thì thu nhập này chỉ tăng 18,2%, thấp hơn nhiều con số tăng 2,1 lần mà ông Nhân đưa ra. Nếu kể cả năm 2010 thì thu nhập của người làm giáo dục cũng chỉ tăng chừng 25% là cùng.

- Thứ hai, thu nhập người làm trong ngành giáo dục tuy được nâng lên và có tốc độ cao hơn tốc độ tăng của đa số các ngành khác nhưng vẫn thấp hơn mức trung bình của tất cả các ngành. Tiền lương trung bình của ngành giáo dục năm 2009 là 2.7 triệu trong khi trung bình của tất cả các ngành là 3,1 triệu. Như vậy mệnh đề “cao hơn so với các ngành khác” của ông Nhân là không chính xác.

Có thể phát biểu của ông Nhân căn cứ vào số liệu chi trả lương của Bộ giáo dục. Thật tiếc là hiện nay những số liệu này chưa được công khai và thuận tiện cho tiếp cận nên khó kiểm định. Nhưng theo số liệu của TCTK thì rõ ràng phát biểu của ông Nhân không thể đúng, nếu không nói là rất sai.

Bảng: Thu nhập theo giá hiện hành của lao động khu vực Nhà nước

	Thu nhập (nghìn VND/tháng)
	2006	2009	Mức tăng	Mức tăng thực tế (sau khi trừ lạm phát)
Tất cả các ngành	1936	3085	59.3%	11.94%
Nông nghiệp và lâm nghiệp	1223	2788	128.0%	60.19%
Thủy sản	1291	2974	130.3%	61.76%
Khai mỏ	4013	5675	41.4%	-0.65%
Công nghiệp chế biến	2013	3136	55.8%	9.46%
Điện, khí đốt và cung cấp nước	3468	4585	32.2%	-7.11%
Xây dựng	1669	2552	52.9%	7.44%
Thương nghiệp	1952	3250	66.5%	17.01%
Khách sạn, nhà hàng	2190	3488	59.3%	11.89%
Vận tải, kho bãi, thông tin	3269	4586	40.3%	-1.45%
Tài chính tín dụng	4603	7357	59.8%	12.30%
Khoa học công nghệ	2009	3347	66.6%	17.07%
Kinh doanh tài sản, tư vấn	2806	4535	61.6%	13.53%
Giáo dục	1601	2694	68.3%	18.23%
Y tế	1679	2858	70.2%	19.57%
QLNN và ANQP	1473	2457	66.8%	17.21%
Văn hóa thể thao	1676	2658	58.6%	11.41%
Đảng, đoàn thể	1268	2012	58.7%	11.47%
Phục vụ cá nhân và cộng đồng	1740	2326	33.6%	-6.12%

Nguồn: Niên giám thống kê tóm tắt 2009

Nhìn bảng này, còn có thể có 1 số nhận xét khác như việc thu nhập thực tế của một số ngành còn giảm. Cũng lưu ý là bảng này chỉ dành riêng cho khu vực Nhà nước. Thu nhập thực tế trung bình của khu vực tư nhân trong nước có lẽ còn thấp hơn.

Đến lượt Phó Thủ tướng

2010-06-12T06:30:00.000-07:00

Sau Bộ trưởng Giao thông Hồ Nghĩa Dũng, Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh thì lại đến lượt Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng đăng đàn, nói phét về kinh tế Việt Nam.

Theo VNN, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng nhận định về tương lai kinh tế Việt Nam “Phó Thủ tướng phấn khởi: "Thu nhập bình quân đầu người hiện nay 1.200 USD, nhưng với tốc độ tăng trưởng kinh tế tương lai thì đến 2020 sẽ là 3.000 USD, và lần lượt tăng 6.000, lên 12.000 và sẽ đạt 20.000 năm 2050".

Chúng ta cứ giả định là con số thu nhập bình quân đầu người hiện nay là 1200 USD mặc dù theo ước tính của cả WB, IMF và CIA thì GDP bình quân đầu người của Việt Nam đều chỉ khoảng 1060 USD trở xuống. Nhưng cứ giả định là con số của ta tốt hơn của Mỹ, tức là GDP bình quân đầu người hiện nay là 1.200 USD, chúng ta thử tính xem tới năm 2020 liệu con số này có lên tới 3000 USD không?

Có thể tính tốc độ tăng GDP đầu người bằng cách lấy tốc độ tăng trưởng bình quân trừ đi tốc độ tăng dân số. Trong năm 2005, tốc độ tăng dân số của Việt Nam là 1,35%. Giả sử rằng trong 10 năm tới, dân số Việt Nam tăng ổn định ở mức 1% mỗi năm thì tốc độ tăng trưởng GDP cần phải bao nhiêu để đạt tới mức thu nhập bình quân đầu người 3000 USD trong 10 năm tới. Gọi tăng trưởng GDP là g ta sẽ có công thức: 1200*(1+g-0.01)¹⁰=3000.

Không khó có thể tính ra g=0.106 hay 10,6%. Như vậy chúng ta sẽ phải duy trì tốc độ tăng trưởng GDP thường xuyên liên tục ở mức 10,6% trong 10 năm tới mới có thể đạt được điều này. Không biết ông Hùng dựa vào đâu để tin là Việt Nam có thể lập được kỳ tích này khi trong quá khứ, chưa có năm nào Việt Nam đạt tăng trưởng 2 chữ số cả và tăng trưởng GDP trung bình trong 9 năm qua cũng chỉ vào khoảng 7,2%. Trên thế giới cực kỳ hiếm nước nào có thể đạt tốc độ tăng trưởng trung bình 2 chữ số trong suốt 1 thập niên. Thành tích thần kỳ như Trung Quốc trong thập niên 1990 cũng chỉ đạt 9,5% một năm.

Cũng lưu ý là cách tính này được áp dụng với mức giá không đổi, tức là tăng trưởng GDP thực tế chứ không phải tăng trưởng GDP danh nghĩa. Bởi nếu tính theo tăng trưởng GDP danh nghĩa thì sẽ phụ thuộc rất nhiều vào biến động của đồng USD trên thị trường. Lấy một ví dụ không có thực là nếu sang năm 2011, Chính phủ quyết định nâng giá đồng VN lên 10 lần so với đồng USD thì lúc đó GDP bình quân đầu người của Việt Nam sẽ tăng đạt luôn $12000 mà chẳng cần phải làm gì, hehe. Nhưng rõ ràng đó không phải ý của Phó Thủ tướng mà ở đây, ông muốn nói tới $3000 trong năm 2020 là $3000 theo thời giá hiện nay.

Chính sự phụ thuộc vào tỷ giá hối đoái danh nghĩa này cũng là lý do ngày nay người ta không hay dùng GDP theo tỷ giá chính thức mà dùng theo ngang giá sức mua (PPP). Nếu tính theo ngang giá sức mua thì GDP bình quân đầu người của Việt Nam hiện ở mức 2700-2900 USD.

Vinashin thua lỗ vì "nhu cầu vận tải giảm 100 lần"?

2010-06-10T08:24:00.000-07:00

Đọc bài này trên Dân Trí cứ tưởng báo này ghi nhầm. Chưa nói chuyện Bộ trưởng cho rằng "“Đu dây qua sông là sáng tạo không ngờ” của người dân (chắc cũng tương tự như sáng tạo dùng hầm chông diệt Mỹ hay bắn xuyên táo 10 thằng địch?) thì còn có chi tiết này đáng chú ý.

"Đại biểu Vũ Quang Hải (Hưng Yên) đề nghị Bộ trưởng Hồ Nghĩa Dũng giải trình trách nhiệm về việc thua lỗ của Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam (Vinashin) mua tàu chở khách Hoa Sen hơn 1.000 tỷ đồng nhưng hoạt động không mang lại hiệu quả.

Việc “tậu” tàu của Vinashin, thời điểm mua Vinashin vấp rủi ro là khủng hoảng tài chính, nhu cầu vận tải giảm 100 lần. Bộ trưởng GT-VT nhận định, DN chưa tính hết các vấn đề khi đầu tư nên con tàu hoạt động không hiệu quả. Đây là vấn đề phương án làm ăn của một DN, HĐQT Vinashin quyết định và phải chịu trách nhiệm."

Khi đọc tin này, tôi cứ tưởng đọc nhầm ở câu "nhu cầu vận tải giảm 100 lần". Kiểm tra lại trên VietnamNet thì đúng là Bộ trưởng có nói ý như vậy nhưng VietnamNet thì ghi thành "Theo ông Dũng, Vinashin sắm tàu Hoa Sen "rơi" đúng lúc thế giới đang khủng hoảng kinh tế, giá cước giảm hàng trăm lần, thị phần hàng hoá giảm."

Không biết báo nào tường thuật đúng và ông Dũng nói là giảm 100 lần hay hàng trăm lần nhưng việc Bộ trưởng phụ trách Giao thông của Việt Nam lại có một phát biểu lấy được đến như vậy, trước hàng trăm đại biểu Quốc hội trong một kỳ họp quan trọng nhất, được hàng triệu người theo dõi thì thật khó tin. Bởi vì nếu nhu cầu vận tải giảm hàng trăm lần hay 100 lần thì đã là đại họa từ lâu chứ chẳng còn chỗ cho các ông báo cáo Quốc hội về việc đầu tư hàng trăm tỷ đô-la để nâng cấp hệ thống giao thông.

Vậy giá cước giảm như thế nào? Chỉ số Baltic Dry đo lường giá cước vận tải hàng hóa quốc tế. Đây là một chỉ số rất quan trọng, phản ánh nhu cầu thị trường và thường được coi là một trong các chỉ số tốt nhất để phản ánh "sức khỏe" nền kinh tế thế giới. Theo bảng dưới đây (được lấy từ trang web này) thì từ tháng 12/2007 tới 12/2008 (là khoảng thời gian hoạt động của tàu Hoa Sen), giá cước vận tải hàng hóa toàn cầu giảm khoảng 10 lần (từ 10.000 xuống còn 1000), một mức giảm kinh khủng nhưng còn xa mới đạt con số 100 lần (hay hàng trăm lần) như ông Dũng khẳng định. Hơn nữa, chỉ số Baltic Dry là chỉ số đo lường quốc tế và năm 2008 thì khủng hoảng còn chưa lan đến Việt Nam. Trái lại, kết quả vận tải hàng hóa đường biển năm 2008 ở Việt Nam lại rất khả quan. Theo TCTK, khối lượng vận chuyển hàng hóa đường biển năm 2008 tăng tới 21,8% so với năm 2007.

Do tàu Hoa Sen chủ yếu là để chở khách (ngoài ra còn chở ô tô) nên có lẽ chỉ số Baltic Dry cũng như mức thay đổi lượng hàng hóa vận tải có thể không phản ánh chính xác nhu cầu thị trường đối với con tàu này. Rất tiếc là tôi không biết có chỉ số nào phản ánh nhu cầu vận tải hành khách du lịch. Nhưng với giả định là tàu Hoa Sen với mức giá khá cao với hành khách (5 triệu đồng 1 chuyến vào năm 2008) nên nhằm tới thị trường là khách du lịch nước ngoài hay người Việt trong nước có mức thu nhập cao, nên tạm lấy số khách du lịch quốc tế để làm một chỉ số không hoàn hảo thay thế. Theo website của TCTK thì “Số khách quốc tế đến nước ta năm 2008 ước tính đạt 4,3 triệu lượt người, tăng 0,6% so với năm trước, trong đó khách đến với mục đích du lịch, nghỉ dưỡng đạt 2,6 triệu lượt người, tăng 1%”. Cũng theo TCTK, trong năm 2008, tổng mức bán lẻ hàng hoá và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2008 theo giá thực tế của ngành du lịch tăng 41,8% so với năm 2007. Trong năm 2008, khối lượng vận chuyển hành khách tăng 9.0% so với năm 2007, trong đó đường sắt giảm 2,3%; đường bộ tăng 8,8%; đường sông tăng 11,1% và đường hàng không tăng 14,4% (không có số liệu vận chuyển hành khách đường biển chắc do quá ít!).

Như vậy, xét về mặt nào đi chăng nữa (du lịch, vận chuyển hành khách hay vận tải hàng hóa) thì cũng đều không có lý do gì để cho rằng tàu Hoa Sen thua lỗ nặng nề là do khủng hoảng. Tương lai ngành giao thông vận tải của chúng ta đang trông chờ vào những người vừa dốt vừa hay nói láo bất kể lý lẽ như ông Hồ Nghĩa Dũng. Đề nghị ông Dũng mỗi sáng tập thể dục bằng đu dây từ tầng 3 tới trước cửa nhà cho đầu óc thêm phần “sáng tạo” và bổ sung IQ cho đỡ nhũn não.

Sách đọc 2009

2009-12-21T06:25:00.000-08:00

Bắt chước New York Times, New Yorker, Amazon, The Guardian và đại gia Goldmund, tôi cũng xin post những cuốn sách hay tôi đọc (hết) trong năm 2009 (tính tới giờ). Năm nay không còn mòn chân đạp tấm sưởi, ngắm tuyết bên cửa sổ nên cũng ít thời gian đọc sách nhảm hơn; mà cũng không có được cái tài đọc sách với tốc độ máy chém Robespierre như bạn Nhị Linh.

Danh sách này không xếp theo thứ tự.

1. Moon Palace- Paul Auster

Tác phẩm theo tôi là hay nhất, nhiều chất thơ nhất của Paul Auster tuy không nổi tiếng bằng bộ ba New York Trilogy của ông (được dịch ra tiếng Việt với cái tên “lạ lùng” Trần trụi với văn chương).

2. Phía sau nghi can X- Higashino Keigo

Một truyện trinh thám kỳ lạ, mới mẻ và cảm động. Đáng khâm phục nữa là khả năng kiềm chế, làm chủ ngòi bút của tác giả.

3. A Concise History of Russian Revolution- Richard Pipe

Chỉ cần cái tên tác phẩm và tên tác giả là cũng đủ hiểu về nội dung rồi. Richard Pipe là một học giả hàng đầu về Liên Xô cũ. Cuốn sách này là bản rút gọn từ ba tập đồ sộ viết về cách mạng Nga của ông. Kết luận tất nhiên cũng thấy ngay: Cách mạng Tháng 10 là thảm họa.

4. Hội hè miên man- Ernest Hemingway

Hồi ức của Hemingway về Paris, xen giữa những chuyện gossip về giới văn nghệ lưu vong tại Pháp là cuộc sống của gia đình Hemingway. Chương cuối cuốn sách và những đoạn viết (độc địa) về Scott Fitzgeralt rất hay. Hemingway luôn là một người thích sắm nhiều vai khác nhau, và điều đó không phải là ngoại lệ trong cuốn tự truyện- tiểu thuyết này. Nhưng có lẽ Hội hè miên man là cuốn sách có tính chất confessional nhiều hơn cả.

5. Sự trở lại của kinh tế học suy thoái- Paul Krugman.

Không cần phải nói gì hơn về tác giả này rồi, người góp phần đưa kinh tế vĩ mô đến với mọi nhà (giống như Steven Levitt với kinh tế ứng dụng, Richard Dawkins với thuyết tiến hóa hay Malcolm Gladwell với xã hội học đại chúng).

6. McMafia Toàn Cầu Hoá Tội Ác – Misha Glenny.

Hành trình trên thế giới tội ác toàn cầu qua ngòi bút của một phóng viên Anh. Đọc khá thú vị và lôi cuốn. Khoảng cuối năm nay, thể loại phóng sự tội phạm còn có thêm tác phẩm Gomorra rất nổi tiếng nhưng tôi chưa đọc.

7. Du hành cùng Herodotus- Ryszard Kapuscinski

Một trong những cuốn du ký hiếm hoi đáng đọc. Du ký thực sự là một thể loại rất khó viết vì người viết rất dễ rơi vào việc khoe khoang “thành tích” hay kể lể về những phong tục kỳ lạ, những xứ sở kỳ hoa dị thảo…Điều Kapuscinski đã làm được là ông không khiến người đọc du hành cùng ông. Trái lại, ông kể về hành trình của ông tới với “những người khác” và bạn đồng hành của ông là một người Ionia (người Hy Lạp định cư ở Tiểu Á) từ hơn 2000 năm trước có tên là Herodotus. Trong tác phẩm Bệnh nhân người Anh của nhà văn người Canada gốc Sri Lanka Michael Ondaatje, vật sở hữu duy nhất của “bệnh nhân người Anh” là cuốn Sử ký của Herodotus. Và cuốn sách này của Herodotus cũng là bạn đồng hành của Kapuscinski trong hàng chục năm chu du thế giới của ông. Nhưng có lẽ điều cuốn sách này khiến tôi thích hơn cả là ở giọng văn trầm tư, giàu cảm xúc và hồi tưởng của tác giả.

Cũng nhân đây, xin nói thêm một trong những cuốn sách tôi thích nhất năm 2008 là cuốn The Egyptian của Mika Waltari. Nhân vật chính trong cuốn này sống khoảng thế kỷ 14 TCN và trong cuốn sách, anh ta đi lang thang từ Ai Cập sang Tiểu Á, từ Tiểu Á tới Hy Lạp, sống giữa những người Babylon, Hitties và Crete. Những nền văn minh cổ đại luôn có gì đấy hấp dẫn tôi: những người Ai Cập ngự trên chiến xa, những người Hittie thiện chiến, những người Babylon hào nhoáng, những người Ba Tư khắc khổ và thạo bắn cung, những chiến sĩ Hy Lạp kỷ luật và hay cãi cọ…

8. Di sản của mất mát- Kiran Desai

Nỗi cô đơn trên dãy Himalaya. Không phải là nước Ấn Độ buồn đau, bí ẩn, sôi động và quyến rũ của Salman Rushdie mà là một mảnh đất bị bỏ quên, với những số phận buồn tỉnh lẻ.

9. Những kẻ thiện tâm- Jonathan Littell

Một tác phẩm đồ sộ, khiến người đọc phải kinh ngạc về tầm vóc và sự không khoan nhượng của nó.

10. The Girl With the Dragon Tattoo- Stieg Larsson

Hình như những cuốn truyện trinh thám ở Bắc Âu thường không chỉ là để giải trí đơn thuần. Cuốn sách này vừa hấp dẫn, cuốn hút người đọc lại vừa có gì đó khiến tôi cảm thấy sờ sợ không muốn đọc tiếp, có lẽ bởi những mô tả trần trụi của nó về xã hội Thụy Điển, nơi ẩn đằng sau bề mặt một xã hội dân chủ- công bằng và yên bình là những biến thái và bất công. Tập hai của cuốn này mang tên “The Girl Who Played with Fire” cũng rất hay.

(Phù, gom mãi mới đủ 10)

Trong số này thì cuốn số 2, 4, 7, 8, 9 đều do Nhã Nam xuất bản. Cuốn số 5 của Nhà xuất bản Trẻ và số 6 của NXB Văn hóa-Thông tin (trường hợp hiếm hoi sách hay của NXB này).

Một vài cuốn sách lẽ ra cũng phải được đưa vào danh sách sách hay nhất nhưng thật đáng tiếc là không thể vì dịch quá tệ. Người dịch đã góp công giết chết những tác phẩm xuất sắc này. Cả hai cuốn này đều của NXB Văn hóa-thông tin, một nhà xuất bản vô trách nhiệm và tồi tệ bậc nhất.

Không chốn nương thân, dịch từ No Country for Old Men của Cormac McCarthy

Cuộc diễu hành lễ phục sinh- dịch từ The Easter Parade của Richard Yates.

Cũng có thể xếp hai tác phẩm lớn này vào top sách tồi tệ trong năm 2009 do đóng góp của người dịch.

Tâm tình Thủ tướng

2009-12-08T07:21:00.001-08:00

Thực ra thì Thủ tướng tâm sự thế nào với giới luật sư? Chả nhẽ VietnamNet "biên tập" phát biểu của Thủ tướng.

Version 1, còn cache trên Báo mới:

" Trả lời câu hỏi của luật sư Nguyễn Văn Hiền Phúc, Thủ tướng tiếp tục nhắc lại: "Công ước luật biển, vùng đặc quyền kinh tế, vùng lãnh hải đang nói chung chung vậy thôi chứ chúng ta chưa cãi với người ta được".

Version 2, trên trang Vietnamnet hiện nay:
" Trả lời câu hỏi của luật sư Nguyễn Văn Hiền Phúc, Thủ tướng tiếp tục nhắc lại: "Công ước luật biển, vùng đặc quyền kinh tế, vùng lãnh hải, phải đấu tranh bằng chứng cứ lịch sử, bằng luật pháp".

So sánh hai câu nói trong 2 version có thể thấy version 2 rất ngớ ngẩn, vô nghĩa, cả cụm "Công ước luật biển, vùng đặc quyền kinh tế, vùng lãnh hải" đứng chỏng chơ, không hiểu để làm gì?
Xem ra rõ ràng Vietnamnet đã tầm bậy, hoặc đăng bậy hoặc biên tập lại phát biểu của Thủ tướng khiến câu văn trở nên cụt ngủn, vô nghĩa. Không biết Văn phòng Thủ tướng có biết điều này không?

Sự màu nhiễm của ngôn ngữ

2009-11-26T07:20:00.001-08:00

Báo Tây thì New York Times, Financial Times, Wall Street Journal....đều đồng loạt đưa tin Việt Nam phá giá.

Vietnam Devalues Currency and Raises Interest Rates (NYT 26-11-09)
Vietnam devalues (FT 26-11-09)

Vietnam Devalues Its Currency (Reuters NYT 25-11-09)

Vietnam to Devalue Currency, Raise Rates (WSJ 25-11-09)

Vietnam devalues currency by more than 5% (FT 25-11-09)

Báo ta thì từ Thủ tướng tới Thống đốc đều khẳng định không phá giá.

Thủ tướng khẳng định không phá giá tiền đồng (Vietnam Net 25-11-09).

Hóa ra vấn đề khác nhau giữa ta với Tây chỉ là do cách hiểu khác nhau. Phá giá theo định nghĩa của ông Giàu là "Phá giá đồng tiền chỉ xảy ra khi nào chúng ta tăng giá USD quá 5% hay Chính phủ tuyên bố phá giá đồng tiền."

Còn lần này tăng giá vừa đúng 5% (!) và Chính phủ không tuyên bố phá giá nên không gọi là phá giá.

Vậy có cách nào để Chính phủ phá giá VND 50% mà vẫn có thể tuyên bố là mình không bao giờ phá giá không? Quá đơn giản. Chỉ việc cứ cách tuần một lần, điều chỉnh tỷ giá theo tín hiệu thị trường, để phản ánh cung-cầu ngoại tệ, giảm bức xúc cho doanh nghiệp mỗi tuần tăng 5% và không tuyên bố phá giá. Như vậy chỉ sau 2 tháng, tỷ giá VND/USD sẽ tăng 50% mà chúng ta vẫn có thể hoàn toàn tự tin khẳng định rằng "Chính phủ không bao giờ phá giá đồng tiền và không cho phép làm điều đó".

Muôn năm ngôn ngữ Việt (XHCN).Thật là giải pháp vạn năng cho mọi vấn đề. Ví dụ bọn Tây gọi “hối lộ” thì ta gọi là “hoa hồng”. Cán bộ ta chỉ nhận “hoa hồng” chứ không bao giờ ăn “hối lộ”. Bọn nó gọi là “phá giá” thì ta gọi là “điều chỉnh tỷ giá”. Việt Nam chỉ có điều chỉnh tỷ giá chứ không bao giờ “phá giá” hết. Cũng tương tự, chúng ta không có “tù chính trị” “tù nhân lương tâm” chỉ có “người vi phạm pháp luật nước CHXHCN Việt Nam”…Và còn nhiều cụm từ hay ho khác mà chắc George Orwell có tái sinh cũng chịu không thể bổ sung vào từ điển ngôn ngữ được.

Tướng Sĩ Tượng

2009-09-25T00:59:00.000-07:00

Tin 1: trước phiên tòa

“Khác với thường lệ, trước khi phiên xử bắt đầu, tòa đã yêu cầu tất cả mọi người rời khỏi phòng xử trước khi các bị cáo được dẫn giải đến vành móng ngựa. Phóng viên trong và ngoài nước phải tác nghiệp ngoài, thông qua 2 màn hình lớn. Lý do được chủ tọa đưa ra là để giữ sự nghiêm trang và không làm ảnh hưởng đến Hội đồng xét xử cũng như các bị cáo.”

Tin 2: sau phiên tòa

“…chủ tọa Nguyễn Đức Sáu cũng cho biết, trước khi vụ án được đưa ra xét xử, tòa ánTP HCM đã nhận được rất nhiều đơn từ, công văn của các ban ngành, tập thể "tha thiết" đề nghị tòa công minh xem xét giữa công và tội, giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.”

Tòa án TP HCM đuổi người dự phiên xử, trong đó có cả các cơ quan báo chí trong và ngoài nước, ra ngoài với lý do “không làm ảnh hưởng đến Hội đồng xét xử”. Nhưng cũng chính chủ tọa phiên tòa lại thừa nhận rằng trước khi xử ông ta đã “đã nhận được rất nhiều đơn từ, công văn của các ban ngành, tập thể "tha thiết" đề nghị tòa công minh xem xét giữa công và tội, giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo.” Và một phần nhờ đó mà án phạt ông Sĩ chỉ còn là 3 năm tù giam, thấp hơn nhiều so với khung hình phạt 10-20 năm tù giam theo Điều 165 Bộ Luật Hình sự.

Thật buồn cười. Ông Tòa đuổi người dự xử một phiên tòa công khai vì sợ ảnh hưởng tới Hội đồng xét xử. Nhưng ông lại gián tiếp thừa nhận rằng Hội đồng xét xử đã chịu ảnh hưởng của những “công văn của các ban ngành, tập thể” (?)… đề nghị tòa “giảm nhẹ hình phạt cho các bị cáo”. Đó là điều buồn cười thứ nhất.

Cơ quan tư pháp không độc lập, xét xử căn cứ vào tội trạng và bằng chứng mà lại thừa nhận ảnh hưởng của các ban ngành, tập thể trong quyết định xét xử. Đó là điều buồn cười thứ hai.

Bị cáo Sĩ bị phía Nhật cáo buộc là nhận 820.000 USD tiền hối lộ nhưng như những gì báo chí tường thuật về phiên tòa thì sự việc này không hề được Viện kiểm sát nhắc đến. Từ vụ án 820.000 USD xuống còn vụ án 52 triệu VND (là số tiền ông Sĩ nhận từ những người thuê nhà hữu hảo). Đó là điều buồn cười thứ ba.

Phiên tòa “gửi giấy triệu tập tới 87 người có liên quan trong vụ án nhưng chỉ có hơn chục người có mặt”. Và việc vắng mặt tới 60-70 người liên quan đó cũng chẳng hề ảnh hưởng gì tới việc xét xử chóng vánh trong 2 ngày của phiên tòa. Đó là điều buồn cười thứ tư.

Một vụ án được đích thân “Thủ tướng trực tiếp chỉ đạo”, với sự tham gia hợp tác của cơ quant ư pháp hai nước mà hậu quả của nó khiến Nhật Bản tạm ngừng viện trợ ODA cho Việt Nam mà cuối cùng thành ra một thứ đầu voi đuôi chuột, liên quan vỏn vẹn tới số tiền hơn 1 tỷ đồng cho thuê nhà sai nguyên tắc. Đó là điều buồn cười thứ năm.

Bị cáo Sĩ chắc hẳn sẽ chỉ phải ngồi tù chừng 1 năm, rồi sẽ được “đặc xá” sớm còn kịp đi ăn cưới con gái (bị hoãn do vụ án). Cũng là sui gia nhưng sui gia Tổng thống Indonesia thật xui xẻo, đường đường là sui gia Tổng thống đương nhiệm mà bị bốn năm rưỡi tù vì tội “tham nhũng”. Đúng là một quốc gia không có tình. Ở Việt Nam “đất nước tình yêu” chúng ta thì chỉ là sui gia (dù chưa chính thức) của ai đó thì tòa án đã có thể nhận được rất nhiều đơn từ, công văn (sao không thấy ông Tòa nhắc tới thư tay hay điện thoại) xin giảm tội rồi. Và theo đó mức án cũng giảm chóng mặt, từ 10-20 năm tù (khung hình phạt) xuống còn 5-6 năm tù (đề nghị của VKS) xuống nữa còn 3 năm tù (án tuyên) và chắc sẽ xuống nữa còn…xxx (đặc xá).

Giá các lô-cốt đang gây tắc nghẽn, kẹt xe, lãng phí không biết bao nhiêu của cải, tài nguyên ở TP HCM cũng giảm đi với cùng tốc độ!.

"Diện kiến"

2009-09-10T23:06:00.000-07:00

Sau khi báo Đảng đăng huấn thị của Phó Tư lệnh Hạm đội Nam Hải với binh sĩ Trung Quốc đóng tại Vĩnh Thử (đảo Chữ Thập) thuộc quần đảo Trường Sa cần "tập luyện để bảo vệ tốt biên cương trên biển phía nam Tổ quốc" thì đến lượt trang web Chính phủ trang trọng đăng ảnh Phó Thủ tướng Việt Nam Hoàng Trung Hải "diện kiến" Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải diện kiến Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo

Nhìn ảnh này có thể rút ra được ít nhất một điều. Đó là muốn mặc complet cho đẹp thì nên đứng thẳng như họ Ôn, chứ vừa cúi người, vừa đưa cả hai tay ra bắt như họ Hoàng thì dáng lúm khúm, áo lại bị nhiều nếp nhăn, khó gọi là đẹp được. Đó là chưa kể hình như Phó Thủ tướng của ta tiếc tiền giặt là ở khách sạn hay sao mà thấy cái quần của ông cũng hơi bị nhăn nhúm.

Tôi cũng băn khoăn về việc sử dụng chữ "diện kiến" trong trường hợp này. Chữ "diện kiến" như tôi hiểu là "gặp mặt" nhưng được sử dụng với dụng ý đề cao người được "diện kiến" so với người đi "diện kiến" (diện kiến= thấy mặt?). Trong trường hợp này, tuy cấp bậc của ông Hải thấp hơn ông Bảo nhưng ông Hải vẫn là người đại diện Chính phủ Việt Nam trong khi ông Bảo là người đại diện chính phủ Trung Quốc. Để đảm bảo sự bình đẳng lẽ ra nên dùng từ khác có ý nghĩa cân đối hai bên như "hội kiến" chẳng hạn.

Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải và Thủ tướng Trung Quốc Ôn Gia Bảo - Ảnh: Chinhphu.vn

"Con bài chính trị"?

2009-08-20T20:10:00.000-07:00

Báo Nhân Dân có đoạn này:

" Lê Công Ðịnh là đối tượng trực tiếp được các cơ quan tình báo, ngoại giao nước ngoài sử dụng làm "con bài chính trị", "nuôi dưỡng" thành "lãnh tụ" sau khi ở Việt Nam có sự thay đổi thể chế chính trị."

Trong mục "nhận tội" trên truyền hình hai hôm trước, Lê Công Định cũng được khai thác để nhận tội về những mối quan hệ với các quan chức ngoại giao Mỹ từ Thứ trưởng Ngoại giao cho tới Đại sứ, Tổng lãnh sự...Theo ông Định, những người này bày tỏ sự ủng hộ quan điểm tư pháp độc lập, nâng cao vai trò của luật sư...- là những quan điểm mà ông cũng theo đuổi. Không thấy ông Định thừa nhận là các quan chức ngoại giao Mỹ có mục đích "nuôi dưỡng" ông thành lãnh tụ sau này, cũng như không có sự thừa nhận về sự tiếp xúc với cơ quan tình báo nước ngoài. Vậy kết luận chính thức trên báo Đảng là từ đâu?

Thật khó hiểu được động thái của chính quyền Việt Nam. Một mặt nghênh đón thịnh soạn TNS. Jim Webb (cựu chiến binh Việt Nam, có vợ người gốc Việt), cho phép hai tờ Tuổi Trẻ và Thanh Niên được in một bài chống "lưỡi bò" của Trung Quốc. Mặt khác cho TV phát ngay bản nhận tội của Lê Công Định, Nguyễn Tiến Trung trong thời gian ông Webb vẫn đang ở Việt Nam trong đó ông Định thừa nhận việc tiếp xúc với các quan chức ngoại giao Mỹ như một phần tội trạng của mình; đồng thời báo Nhân Dân tố cáo việc các cơ quan tình báo, ngoại giao nước ngoài sử dụng Lê Công Định làm con bài chính trị? Không rõ đây là động thái nhất quán, có chủ trương hay do các phe khác nhau tiến hành?

Nhưng cũng lạ khi vừa muốn dùng Mỹ để kiềm chế tham vọng của Tàu ở biển Đông, lại vừa (ngấm ngầm) tố cáo tình báo Mỹ, ngoại giao Mỹ giật dây cho lực lượng chống phá Nhà nước; hơn nữa lại làm như thế ngay khi ông TNS phụ trách về khu vực Đông Nam Á của Quốc hội Mỹ đang ở VN thì không thể coi là một sự tế nhị về mặt ngoại giao được.

Có nên bí mật các nghiên cứu phản biện xã hội?

2009-08-13T02:58:00.000-07:00

Bài suýt đăng báo.

Có nên bí mật các nghiên cứu phản biện xã hội?

Quyết định của Thủ tướng Chính phủ ngày 24/7/2009 cho phép các tổ chức khoa học công nghệ do cá nhân thành lập được hoạt động trong một số lĩnh vực phần nào đã tạo ra một hành lang pháp lý rõ ràng cho các hoạt động nghiên cứu khoa học công nghệ của các tổ chức do cá nhân thành lập.

Nhưng mặt khác, nội dung của quyết định đặt ra một số vấn đề chưa thực sự thuyết phục. Theo Quyết định này, cá nhân thành lập tổ chức khoa học và công nghệ “nếu có ý kiến phản biện về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cần gửi ý kiến đó cho cơ quan Đảng, Nhà nước có thẩm quyền, không được công bố công khai với danh nghĩa hoặc gắn với danh nghĩa của tổ chức khoa học và công nghệ”. Giải thích rõ hơn về quy định này, ông Nguyễn Quân, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết các cá nhân vẫn được phép tự công bố ý kiến phản biện của mình nhưng không được phép sử dụng danh nghĩa của tổ chức KHCN do cá nhân thành lập, cũng không được nêu ra tên của tổ chức KHCN mà cá nhân đó trực thuộc. Lấy ví dụ cụ thể, giả sử Viện Nghiên cứu Phát triển IDS (Viện nghiên cứu chính sách đầu tiên do tư nhân thành lập ở Việt Nam năm 2007) có những ý kiến phản biện về chính sách kích cầu thì Viện này cũng không được phép công bố kết quả nghiên cứu của mình cho công chúng. Tiến sĩ A ở Viện này có thể viết bài trên báo đưa ra ý kiến phản biện nhưng ông không được ghi đó là ý kiến của Viện mà ông làm việc, cũng không được gắn tên mình với Viện khi đăng bài, và có lẽ cũng không được sử dụng kết quả nghiên cứu của Viện để minh họa cho các ý kiến phản biện của mình.

Điều này bất hợp lý. Nó đi ngược lại với tinh thần nghiên cứu trung thực, khách quan trong khoa học. Các kết quả nghiên cứu khoa học phải được công bố rộng rãi, nhận được các ý kiến đóng góp, phê bình từ nhiều bên liên quan thì mới có thể tạo ra một môi trường khoa học năng động và thực sự có ích. Trên thực tế, rất nhiều nghiên cứu khoa học, nhất là trong các ngành kinh tế và khoa học xã hội, sẽ ít nhiều phải đề cập tới lĩnh vực chính sách, và không thể mong đợi là tất cả các chính sách này đều hợp lý và hoàn thiện, mười phân vẹn mười cả. Lấy ví dụ, một nghiên cứu của một tổ chức tư nhân về chính sách kinh tế nêu ra tình trạng tiêu cực trong việc một số cán bộ xã, thôn ăn chặn tiền hỗ trợ người nghèo cũng có nguy cơ “phạm luật” nếu được công khai. Hay một nghiên cứu về giao thông ở thành phố Hồ Chí Minh trong đó có phê bình những bất cập về chính sách dẫn tới tình trạng lô-cốt dai dẳng cũng vậy.

Quyết định trên, do đó đã vô hiệu hóa vai trò của các tổ chức KHCN tư nhân trong việc góp ý kiến công khai với các chính sách của Nhà nước. Nó cũng cản trở khả năng bàn bạc, đánh giá, phê bình chính những ý kiến trên của các nhà khoa học trong ngành tại các hội thảo công khai hay trên các phương tiện truyền thông. Hơn nữa, lấy gì đảm bảo rằng các ý kiến phản biện của các tổ chức nghiên cứu tư nhân sau khi gửi cho các cơ quan Nhà nước sẽ không bị xếp xó trong chồng chồng, lớp lớp các thứ công văn, giấy tờ, làm uổng công và nản lòng những nhà khoa học tâm huyết? Nguy hiểm hơn, nó có thể tạo ra tín hiệu sai, khuyến khích tình trạng “khen lấy được” trong các kết quả nghiên cứu của các tổ chức KHCN của tư nhân cũng như Nhà nước.

Quyết định nói trên còn giới hạn khả năng của các tổ chức nghiên cứu tư nhân do đưa ra giới hạn lĩnh vực hạn hẹp cho hoạt động của các tổ chức này. Trong khi đó, một số nghiên cứu đòi hỏi tính chất liên ngành. Lấy ví dụ, nghiên cứu về phát triển một vùng sẽ đòi hỏi đánh giá nhiều mặt kinh tế, xã hội, giáo dục, địa lý…Nhưng danh mục các lĩnh vực khoa học công nghệ mà cá nhân được phép hoạt động lại chỉ cho phép một số lĩnh vực hạn hẹp, riêng rẽ. Trong nhóm lĩnh vực “Kinh tế và kinh doanh” danh mục này cũng chỉ cho phép hai lĩnh vực là “Quan hệ sản xuất kinh doanh” và “Kinh doanh và quản trị kinh doanh”. Điều này có nghĩa là các tổ chức nghiên cứu tư nhân về kinh tế vĩ mô, kinh tế ngành hay kinh tế vùng sẽ không được phép hoạt động?

Trong khi đấy, Luật Khoa học và Công nghệ năm 2000 tỏ ra khá cởi mở. Luật này quy định cá nhân hoạt động khoa học và công nghệ có quyền “Công bố kết quả hoạt động khoa học và công nghệ theo quy định của Luật Báo chí, Luật Xuất bản và các quy định khác của pháp luật” (Điều 17). Luật cũng khuyến khích vai trò phản biện, giám định xã hội của các cá nhân: “Các hội khoa học và công nghệ có trách nhiệm tổ chức, động viên các thành viên tham gia tư vấn, phản biện, giám định xã hội và tiến hành các hoạt động khoa học và công nghệ.” (Điều 7). Thiết nghĩ, tiếp tục phát huy tinh thần cởi mở của Luật này thay vì kìm hãm sự tham gia tích cực của các nhà khoa học vào sự nghiệp khoa học công nghệ mới thực sự cần thiết cho sự phát triển của đất nước.

nới dây hay thắt dây?

2009-08-04T22:18:00.000-07:00

W.T.F.

Tổ chức KHCN do cá nhân thành lập:- Vì sao phải hạn chế lĩnh vực hoạt động?

"Đảng và Nhà nước ta tôn trọng quyền tự do nghiên cứu của mọi tổ chức và cá nhân, quyền dân chủ của công dân, sẵn sàng lắng nghe ý kiến nhiều chiều, tiếp thu ý kiến đóng góp cho việc xây dựng chính sách, kể cả việc khuyến khích toàn dân tham gia ý kiến xây dựng các văn kiện của Đảng, các dự luật, quy hoạch.

Tuy nhiên, trong bối cảnh xã hội phức tạp hiện nay, nhất là trong thời kỳ khủng hoảng kinh tế đầy khó khăn thử thách, chúng ta đang cần có sự đồng thuận cao của xã hội đối với các quyết sách của Đảng và Nhà nước [sic], cần có sự ổn định để tiếp tục phát triển, thì việc công bố các kết quả nghiên cứu phản biện liên quan đến đường lối, chủ trương, chính sách điều hành kinh tế, xã hội phải hết sức thận trọng.

Vì thế, Điều 2 của Quyết định số 97/2009/QĐ-TTg cũng quy định: cá nhân “nếu có ý kiến phản biện về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước cần gửi ý kiến đó cho cơ quan Đảng, Nhà nước có thẩm quyền” để được nghiên cứu, thẩm định và tiếp thu, tuy nhiên “không được công bố công khai với danh nghĩa hoặc gắn với danh nghĩa của tổ chức khoa học và công nghệ.

- Liệu quy định “không được công bố công khai với danh nghĩa hoặc gắn với danh nghĩa của tổ chức khoa học và công nghệ” có thể hiểu là cá nhân vẫn được phép công bố công khai ý kiến phản biện liên quan đến đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước?

- TS. Nguyễn Quân: Nhà nước yêu cầu cá nhân khi công bố công khai ý kiến phản biện về đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước thì không được nhân danh tổ chức KHCN hoặc không được gắn tên mình với tên của tổ chức KHCN, để tránh gây nhầm lẫn về chủ thể của ý kiến đó, hoặc làm cho công luận hiểu sai về pháp nhân hoạt động của một tổ chức KHCN, tuy được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp phép hoạt động nhưng thực chất là của tư nhân, do một cá nhân hoặc một nhóm cá nhân thành lập và tự điều hành. (Ví dụ, nếu Tiến sĩ X làm việc tại Viện Y là tổ chức KHCN do cá nhân thành lập, thì khi công bố ý kiến phản biện không được nói đó là ý kiến của Viện Y hoặc ý kiến của Tiến sĩ X cán bộ của Viện Y, mà chỉ được nói là ý kiến của Tiến sĩ X)."

The Economist on the state of economics

2009-07-30T00:35:00.000-07:00

Loạt bài trên Economist (từ vài tuần trước) phê bình kinh tế học, chủ yếu là kinh tế vĩ mô và kinh tế tài chính. Tuy hơi đơn giản hóa (như phân loại thành các nhà kinh tế "nước ngọt" và các nhà kinh tế "nước mặn") nhưng nhìn chung rất bổ ích và đáng đọc với những ai quan tâm tới kinh tế học hiện đại.

What went wrong with economics

The other-worldly philosophers

Efficiency and beyond

"Remembrance of things past"

2009-07-29T06:25:00.000-07:00

Sonnet 30
William Shakespeare

When to the sessions of sweet silent thought
I summon up remembrance of things past,
I sigh the lack of many a thing I sought,
And with old woes new wail my dear time's waste:

Then can I drown an eye, unused to flow,
For precious friends hid in death's dateless night,
And weep afresh love's long since cancell'd woe,
And moan the expense of many a vanish'd sight:

Then can I grieve at grievances foregone,
And heavily from woe to woe tell o'er
The sad account of fore-bemoanèd moan,
Which I new pay as if not paid before.

But if the while I think on thee, dear friend,
All losses are restored and sorrows end.

Sonnet 30
William Shakespeare

Trong những lúc lặng im nghĩ ngợi
Tôi nhớ lại những ngày tháng xa xôi
Tôi buồn với những gì từng mong mỏi
Và tiếc cho những hoài phí trong đời.

Tôi rơi lệ, dẫu lệ chẳng quen rơi
Cho những bạn thân khuất núi lâu rồi
Tôi khóc cho tình yêu đã chết
Lòng xót thương những cảnh vật xa xôi.

Tôi đau đớn những niềm đau dĩ vãng
Thổn thức lòng những nỗi khổ từng qua
Tôi buồn thương những nỗi buồn năm tháng
Trả nợ nần cho những thứ đã xa

Nhưng nếu khi đấy nghĩ tới em thương mến
Mất mát rời tôi và nỗi đau cũng hết

For a Saturday morning

2009-07-24T19:32:00.000-07:00

Just The Way You Are

Music by Billy Joel
Performed by Diana Krall

Don't go changing, try and please me
You never let me down before
Don't imagine you're too familiar
And I don't see you anymore

I would not leave you in times of trouble
We never could have come this far
I took the good times, I'll take the bad times
I'll take you just the way you are

Don't go trying some new fashion
Don't change the color of your hair
You always have my unspoken passion
Although I might not seem to care

I don't want clever conversation
I never want to work that hard
I just want someone that I can talk to
I want you just the way you are.

I need to know that you will always be
The same old someone that I knew
What will it take till you believe in me
The way that I believe in you.

I said I love you and that's forever
And this I promise from the heart
I could not love you any better
I love you just the way you are

I don't want clever conversation
I never want to work that hard
I just want someone that I can talk to
I want you just the way you are.

Vị người ngồi trên?

2009-07-23T10:31:00.000-07:00

Nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh của Hoài Thanh, trên nhiều báo chí trong nước đã có các bài của nhiều người nhằm "minh oan" cho Hoài Thanh. Đáng chú ý là một bài viết của ông con trai cả Hoài Thanh là nhà phê bình Từ Sơn (viết từ năm 2004, nhưng mới in lại trong cuốn sách "Tìm hiểu Hoài Thanh" xuất bản tháng 5/2009), trong đó ông khẳng định Xuân Sách viết không đúng sự thật trong việc Hoài Thanh xin Xuân Sách sửa mấy chữ "vịnh" về ông (Vị nghệ thuật nửa cuộc đời/ Nửa đời sau lại vị người ngồi trên/ "Thi nhân" còn một chút duyên/ Chẳng cầm cho vững lại lèn cho đau).

Việc Từ Sơn bảo vệ cha, rửa "tiếng oan" cho cha tất nhiên cũng dễ hiểu . Có điều đoạn này của Từ Sơn viết hơi chướng:

"không biết ông Xuân Sách có nhận thức được rằng mức độ phê phán trong câu “nửa đời sau lại vị người ngồi trên” là nhẹ hơn “nửa đời sau lại phải vị người ngồi trên” hay không? Rõ ràng là câu trước mức độ đả kích chỉ nhằm vào một người, còn câu sau (thay bằng chữ phải) thì mức độ đả kích đã mở rộng giới hạn: đả kích vào một cơ chế rất tầm bậy là bắt người ngồi dưới phải nịnh bợ người ngồi trên vì người ngồi trên thích như thế. Ông Xuân Sách định ám chỉ cơ chế nào đây? Hoài Thanh là một nhà văn chân chính có đầy đủ phẩm chất yêu nước, yêu dân tộc, yêu Đảng, yêu và thực tâm gắn bó với sự nghiệp của Đảng, của dân tộc thể hiện trong lối sống cũng như trong toàn bộ văn nghiệp của ông. Công lao và sự nghiệp của ông đã được Đảng, Nhà nước và rất đông các thế hệ công chúng ghi nhận. Các phẩm chất ấy Hoài Thanh ngời sáng giữa thanh thiên bạch nhật khi ông còn sống cũng như khi ông đã mãi mãi đi xa."

Dường như Từ Sơn đang tìm cách "mở rộng án" khi quy kết là Xuân Sách có ý "phản động" đả kích cơ chế, nói xấu cơ chế, nói xấu lãnh đạo? Từ Sơn muốn khẳng định là Hoài Thanh "yêu Đảng" thực lòng, do đó nếu có "vị người ngồi trên" cũng là do thực tâm ông muốn thế chứ không phải vì chữ "phải" kiểu Ngô Thì Nhậm (Gặp thời thế thế thời phải thế)? Giả sử Hoài Thanh có nịnh bợ cấp trên thì giữa việc ông nịnh bợ do ông "yêu Đảng" hay do "phải" nịnh bợ, hãy cứ để độc giả quyết định xem cái nào "nặng" hơn cái nào. Có điều tôi vẫn thắc mắc về tính logic trong mối liên hệ giữa "yêu Đảng" và "vị người ngồi trên"?

Đọc thêm một số bài "minh oan" cho Hoài Thanh là Hoài Thanh "vị nhân sinh" chứ không "vị nghệ thuật" của Từ Sơn và Phạm Xuân Nguyên lại càng buồn cười. Tới năm 2009 rồi mà các nhà phê bình văn học danh tiếng vẫn còn loay hoay "minh oan" rằng thật ra thì, Hoài Thanh "vị nhân sinh" chứ đâu có "vị nghệ thuật". Cứ như thể cho tới tận bây giờ, "nghệ thuật vị nghệ thuật" vẫn là một cái tội không thể chấp nhận được của các nghệ sĩ.

Nhằm "minh oan" cho nửa đời sau của Hoài Thanh, Phạm Xuân Nguyên viết: "Nỗi ức này còn để lụy cho ông nỗi oan cuối đời. Nỗi oan trong câu thơ vẽ chân dung ông: “Vị nghệ thuật nửa cuộc đời/ Nửa đời sau lại vị người ngồi trên” của Xuân Sách. Thực hư chuyện này chỉ cần mở ra đọc lại các bài ông bình thơ của các nhà thơ từng ở những vị trí lãnh đạo thời ông sống sẽ có câu trả lời thỏa đáng. “Khi xem thơ tôi chỉ biết có thơ” đó là điều “thiên lương” mà tôi chắc ông đã cố giữ gìn, nâng niu."

Cũng đọc các bài phê bình của Hoài Thanh trong giai đoạn sau 54 nhưng trong cuốn “Văn học Việt Nam dưới chế độ Cộng sản”, nhà phê bình hải ngoại Nguyễn Hưng Quốc lại có cảm nhận khác với Phạm Xuân Nguyên:

“Trong số 19 bài viết về văn học Việt Nam hiện đại được chọn in trong Tuyển tập Hoài Thanh (1982), Hoài Thanh đã tập trung viết về Hồ Chí Minh đến sáu bài, về Tố Hữu cũng sáu bài. Trong số bảy bài còn lại, có một bài viết về Sóng Hồng, một bài viết về Xuân Thủy. Tổng cộng, như vậy, có 14 bài trên tổng số 19 bài là dành cho các “lãnh tụ”.

Và mặc dù Hoài Thanh khẳng định "khi xem thơ tôi chỉ biết có thơ" nhưng Nguyễn Hưng Quốc lại cho rằng phê bình văn học của Hoài Thanh nửa đời sau là điển hình cho “phê bình văn học qua con người”. Nguyễn Hưng Quốc trích một đoạn phê bình của Hoài Thanh về thơ Hồ Chí Minh để minh họa:

“Những câu thơ chúc Tết của Bác nhiều khi chỉ là lời nói thường:

Chúc hòa bình thống nhất thành công
Chúc chủ nghĩa xã hội thắng lợi
(Tết 1961)

Nhưng rõ ràng không thể xem những lời ấy như bất kỳ lời nói thường nào. Ở đây không chỉ có vấn đề lời nói mà còn vấn đề người nói. Đằng sau lời nói có một con người vô song, một cuộc đời vô song, có cái sáng suốt, cái kiên gan của một chính đảng Mác-Lênin đã được tôi rèn trong chiến đấu, có ý chí sức mạnh của một dân tộc anh hùng, có cả những ý tưởng cao đẹp nhất của hàng trăm triệu người trên thế giới. Do đó mà từng chữ, từng câu dầu bình thường thôi vẫn có sức nặng khác thường trong lời thơ Bác.”

Quả thật, nếu đọc đoạn này thì khó mà nói là khi xem thơ, Hoài Thanh chỉ biết có thơ. Ngay trong đoạn bình, ông đã khẳng định: "Ở đây không chỉ có vấn đề lời nói mà còn vấn đề người nói".

Và trong hai câu thơ ngắn của cụ Hồ, ông không nhìn thấy thơ mà nhìn thấy Người (một con người vô song, một cuộc đời vô song), thấy Đảng (chính đảng Mác-Lênin đã được tôi rèn trong chiến đấu), thấy dân tộc (một dân tộc anh hùng), thấy lý tưởng (những ý tưởng cao đẹp nhất) và thấy nhân loại (hàng trăm triệu người trên thế giới). Cũng chính những cái ngoài thơ đó đã làm cho "từng câu dầu bình thường thôi vẫn có sức nặng khác thường trong lời thơ Bác" "không thể xem những lời ấy như bất kỳ lời nói thường nào."

Trên CAND cũng có một bài mới của Phạm Khải bênh vực cho Hoài Thanh khi bình thơ lãnh đạo. Phạm Khải lấy một số ví dụ là Hoài Thanh có khen, có chê với thơ Sóng Hồng, Xuân Thủy, Nguyễn Đình Thi (hehe, ông này có thực sự là "ngồi trên"?).

Chỉ có điều một số chỗ bênh vực cũng hơi buồn cười. Ví dụ về thơ Xuân Thủy:

" "Như khi Xuân Thủy viết: "Sông núi ôi xương máu/ Nhân dân ôi ngựa trâu" và "Ôi Lênin! Bộ óc thiên tài/ Im lặng tôi xin cáo biệt Người", Hoài Thanh đã không ngần ngại đưa ra nhận xét: "Những câu ấy, theo tôi, chưa nói hết được những điều nhà thơ muốn nói, chưa nói được cái đau xót, cái tủi cực ngày xưa, cũng chưa nói được tấm lòng kính phục không bờ bến đối với Lênin vĩ đại".

Hóa ra thơ Xuân Thủy còn có chỗ chưa hay là vì "chưa nói được tấm lòng kính phục không bờ bến đối với Lênin vĩ đại". Nói cách khác, là vì tính Đảng vẫn còn hơi yếu, chưa đủ độ "hồng" cần có.

Phạm Khải cũng phải công nhận là Hoài Thanh hầu như không chê gì thơ Tố Hữu. Thêm nữa, Phạm Khải cũng chả dám đề động tới việc Hoài Thanh bình thơ Hồ Chí Minh như thế nào.

Có đoạn này- lời Hoài Thanh nói với Từ Sơn- làm tôi hơi ngạc nhiên- "Điều mà cha có thể hoàn toàn yên tâm và tự hào trước lúc đi xa là cha đã sống và viết hoàn toàn trung thực". Tôi không tin có văn nghệ sĩ nào sống ở miền Bắc giai đoạn sau 1954 lại có thể "sống và viết hoàn toàn trung thực", trừ khi là họ bỏ bút và đi cày. Đến ngạo nghễ như Nguyễn Tuân mà còn than rằng "tao còn sống tới giờ là vì biết hèn". Trung thực như Phùng Quán thì cái giá phải trả là kiếm sống bằng cách câu trộm cá ở Hồ Tây. Sống cái thời đó, các văn nghệ sĩ đều phải chấp nhận giả dối trong sáng tác, phê bình; bằng không chỉ còn nước bẻ bút.

Người nào còn dám khẳng định "sống và viết hoàn toàn trung thực" thời đó thì hoặc là dối người, hoặc là dối mình.

Geneva

2009-07-21T19:25:00.000-07:00

Hy sinh lợi ích nước nhỏ

Bài của Đoan Trang trên Tuanvietnam.net về hội nghị Geneva. Nội dung bài cho rằng hội nghị Geneva không phải là một chiến thắng của nền ngoại giao non trẻ Việt Nam (như nhiều sách sử chính thống Việt Nam vẫn khẳng định) mà là cuộc chơi của các nước lớn và trong cuộc chơi đó, quyền lợi của nước nhỏ (là Việt Nam) hoàn toàn bị hy sinh.

Kết quả hội nghị thì ai cũng biết: nó là sự chia đôi đất nước làm hai nửa, gây ra cuộc chiến Đông Dương lần hai với hơn 4 triệu người chết, hơn 1 triệu người phải bỏ nước sau chiến tranh và vô số những thiệt hại về vật chất và tinh thần khác. Điều đáng nói là kết quả này đều đi ngược lại với nguyện vọng của hai bên Việt Nam (Việt Minh và Việt Nam Quốc gia) lúc đó, nhưng lại phù hợp với điều mà Trung Quốc và Liên Xô (nhất là Trung Quốc) mong muốn.

Trích một đoạn:

"Từ góc độ của người Mỹ, nhà báo - sử gia Stanley Karnow cho rằng mục tiêu chính của Trung Quốc là gạt bỏ mọi cớ để Mỹ can thiệp vào Đông Dương và một lần nữa đe dọa Trung Quốc. Vì thế, Chu Ân Lai phải tìm ra một giải pháp giúp Pháp ít nhất là duy trì được một phần chỗ đứng ở Đông Dương, ngăn cản khả năng Mỹ can thiệp ồ ạt vào khu vực.

Để làm như thế, không thể không hy sinh mục tiêu giành độc lập hoàn toàn của Việt Nam DCCH. “Nhưng Chu đã đặt các ưu tiên của Trung Quốc lên trước” – Stanley Karnow nhận định. “Chính sách ngoại giao của Trung Quốc, qua hàng thế kỷ, luôn là chia nhỏ Đông Nam Á để có thể gây ảnh hưởng lên từng nước… Một nước Việt Nam chia cắt sẽ tốt cho Trung Quốc hơn là một quốc gia láng giềng thống nhất”.

Nhìn lại lịch sử, nhiều người có thể có thái độ trách móc khi nghĩ về một nền độc lập, thống nhất bị đổ vỡ; họ cho rằng khả năng thống nhất được hai miền Việt Nam là khả thi nếu không có sự can thiệp của những nước lớn.

Bản thân Phó Thủ tướng Phạm Văn Đồng – người đã chứng kiến việc Chu Ân Lai mời đại diện chính quyền Sài Gòn tới dự tiệc và gợi ý mở cơ quan ngoại giao tại Bắc Kinh – cũng đã cay đắng nói với một trợ lý về sự “hai mặt” của Chu Ân Lai."

Change We Need

2009-07-21T04:23:00.000-07:00

Không phải về anh Thức hay anh Obama. Cái này thuổng từ Facebook của bạn Mưa. Người Việt bị 80 năm đô hộ Pháp nên chắc về khoản này cũng gần gũi với người Pháp.

Bao giờ mới tới weekend?

Cái này từ blog em Moonie M. Chân dung "Change We Need" nếu bố chàng đưa chàng trở lại Kenya sau khi ông học xong ở Mỹ.

"Trân trọng" và "thân thiết"

2009-07-18T20:49:00.000-07:00

Ðoàn đại biểu cấp cao Ủy ban Kiểm tra T.Ư Ðảng ta thăm và làm việc tại Trung Quốc

- "Ðồng chí Hạ Quốc Cường nhờ đồng chí Nguyễn Văn Chi chuyển lời thăm hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Ðào và cá nhân đồng chí đến Tổng Bí thư Nông Ðức Mạnh, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và các đồng chí lãnh đạo khác của Ðảng và Nhà nước Việt Nam."

- "Ðồng chí Nguyễn Văn Chi trân trọng chuyển lời thăm hỏi thân thiết và lời chúc sức khỏe của Tổng Bí thư Nông Ðức Mạnh, Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết và các đồng chí lãnh đạo Ðảng và Nhà nước Việt Nam đến Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Hồ Cẩm Ðào và các đồng chí lãnh đạo khác của Ðảng và Nhà nước Trung Quốc"

Một bên "trân trọng" "thân thiết", một bên thì không?

Một bên thì là "lời thăm hỏi" chỉ của hai ông Hồ và Hạ. Còn bên kia là "lời thăm hỏi thân thiết và lời chúc sức khỏe" của các ông Mạnh, Triết "và các đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước Việt Nam".

Tính chất không cân xứng đã rõ ràng, điều đáng nói là khi tường thuật trên báo Đảng, người ta vẫn tường thuật lại tính bất cân xứng đó, không hiểu vì vô tình hay cố ý.

Thêm một chi tiết nữa:

- Hạ đồng chí "nhiệt liệt hoan nghênh và đánh giá cao chuyến thăm, chúc mừng những thành tựu to lớn mà Ðảng, Nhà nước và nhân dân Việt Nam giành được trong thời gian qua"

- Nguyễn đồng chí "bày tỏ vui mừng được sang thăm lại Trung Quốc, chứng kiến những thành tựu vĩ đại mà nhân dân Trung Quốc đạt được sau 30 năm cải cách, mở cửa. "

"To lớn" có tương đương với "vĩ đại" không nhỉ?

(Ảnh: Tân Hoa Xã)

" Hai ta như sen mùa hạ cúc mùa thu"

2009-07-16T22:37:00.000-07:00

Vườn xưa
Tế Hanh (1921-2009)

Mảnh vườn xưa cây mỗi ngày mỗi xanh
Bà mẹ già tóc mỗi ngày mỗi bạc
Hai ta ở hai đầu công tác
Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?

Hai ta như ngày nắng tránh ngày mưa
Như mặt trăng mặt trời cách trở
Như sao Hôm sao Mai không cùng ở
Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?

Hai ta như sen mùa hạ cúc mùa thu
Như tháng mười hồng tháng năm nhãn
Em theo chim em đi về tháng tám
Anh theo chim cùng với tháng ba qua

Một ngày xuân em trở lại nhà
Nghe mẹ nói anh có về anh hái ổi
Em nhìn lên vòm cây gió thổi
Lá như môi thầm thĩ gọi anh về

Lần sau anh trở lại một ngày hè
Nghe mẹ nói em có về bên giếng giặt
Anh nhìn giếng giếng sâu trong vắt
Nước như gương soi lẻ bóng hình anh

Mảnh vườn xưa cây mỗi ngày mỗi xanh
Bà mẹ già tóc mỗi ngày mỗi bạc
Hai ta ở hai đầu công tác
Có bao giờ cùng trở lại vườn xưa?

Anh đến với em là lẽ tất nhiên

Anh đến với em là lẽ tất nhiên
Như con sông trở về với biển
Như qua mùa đông mùa xuân lại đến
Như sau cơn mưa là lúc mặt trời lên.

Anh đến với em là lẽ tất nhiên
Như cái hoa đến ngày kết quả
Như con chim buổi chiều quay về tổ
Như máu trong người trở lại tim

Anh đến với em là lẽ tất nhiên
Như quyển truyện phải đến hồi kết thúc
Như cây kim địa bàn quay về hướng bắc
Cuộc đời anh hướng đến cuộc đời em

Anh đến với em là lẽ tất nhiên.

Lại "tàu lạ"!

2009-07-15T20:54:00.000-07:00

Theo Vnexpress:
"Tàu lạ tấn công ngư dân Việt Nam, 7 người bị thương"
Theo tin trên trang mạng Trung Quốc, đăng trên blog Dongsongxanh và đăng lại trên bauxitevietnam. Bạn nào biết tiếng Trung có thể xác nhận lại là có đúng trang mạng Trung Quốc đăng như vậy không?
"Hải quân Trung Quốc đã ra tay trên biển Nam Hải! Giết chết 6 lính hải quân Việt Nam?"
Tình hình biển Đông xem ra đang hết sức căng thẳng! Những chiếc "tàu lạ" luôn sẵn sàng húc đổ các tàu Việt Nam, giết chết ngư dân Việt Nam. Cho tới nay, chưa có tin tức nào chính thức cho thấy có đổ máu chết người trên biển Đông, nhưng liệu còn có những vụ nào bị bưng bít hay không?

Xung quanh một bản tin trên báo CATPHCM

2009-07-13T23:30:00.000-07:00

Luật sư Lê Trần Luật bị phát hiện quan hệ bất chính

Theo báo CATPHCM:

"Vào lúc 12 giờ ngày 10-7-2009, tại khách sạn Toàn Ý (596 Chu Văn An, phường 26, quận Bình Thạnh), CAP26 Q.Bình Thạnh đã phát hiện luật sư Lê Trần Luật và cô L.T.M.Q (SN 1984, quê Định Quán, Đồng Nai, làm nghề trang điểm cô dâu) đang quan hệ tình cảm với nhau. Q. khai nhận cách đây một năm đã gặp Lê Trần Luật tại quán cà phê Logo trên đường Phan Văn Trị, Gò Vấp. Luật nói đã có gia đình nhưng ly dị rồi, đang nuôi một con nhỏ. Hai bên phát sinh tình cảm sau một thời gian gặp gỡ qua lại. Q. đã chính thức trao đời con gái cho Lê Trần Luật cách đây hai tháng. Sau đó họ đã quan hệ nhiều lần tại nhiều khách sạn. Luật hứa sẽ đi đến kết hôn với cô Q. Tin tưởng vào lời hứa ấy, Q. đã một lòng một dạ với Luật. Nhưng khi vụ việc bị phát hiện, vợ Luật lại đến cơ quan chức năng làm thủ tục bảo lãnh cho anh ta về với gia đình."

Đọc bản tin này tôi thấy thật tởm. Tôi tự hỏi không biết công an có quyền gì mà bắt giữ luật sư Luật và chỉ khi vợ anh ta "làm thủ tục bảo lãnh cho anh ta về với gia đình" thì mới thả anh ta?. Cứ giả sử như những chi tiết trong bài báo là đúng thì việc làm của công an cũng đã vi phạm pháp luật.

Luật pháp Việt Nam cấm đa thê nhưng không có điều luật nào cấm hành vi ngoại tình cả. Vì thế việc luật sư Luật có quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân với một cô gái 25 tuổi là chuyện riêng tư của anh ta cùng với những người liên quan và công an không có quyền theo dõi, càng không được phép "bắt quả tang", lập biên bản hay xét hỏi gì. Hành vi của công an trong vụ này đã vi phạm nghiêm trọng quyền riêng tư của cá nhân và quyền con người. Và hành vi giữ anh ta cho tới khi vợ bảo lãnh cũng có thể coi là việc tạm giữ người trái pháp luật. Thêm nữa, việc công khai danh tính và chuyện quan hệ ngoài vợ chồng của luật sư Luật trên báo CATPHCM cũng xâm phạm quyền riêng tư của cá nhân. Trong việc này thì cả công an phường 26 và báo CA TPHCM đều xâm phạm quyền công dân của ông Luật.

Cần chú ý rằng ở nước ngoài, báo chí có thể công bố chuyện một viên chức nào đó ngoại tình nhưng điều đó hoàn toàn dựa trên điều tra của tờ báo; lực lượng công an sống bằng tiền thuế của dân không được phép phung phí tiền đóng góp của nhân dân cho những việc làm vô bổ và trái nhiệm vụ của mình như thế. Hơn nữa, thường báo chí chỉ "bóc mẽ" những người của công chúng, những quan chức chính quyền hay của các đảng, chứ còn việc công khai danh tính của một cá nhân bình thường như thế cũng là vi phạm quyền riêng tư của người ta và tờ báo hoàn toàn có thể bị kiện vì việc đó. Ở đây có thể so sánh vụ việc Thanh Lam bị "đánh ghen" và việc luật sư Lê Trần Luật bị đưa tin quan hệ nam nữ bất chính. Sự khác biệt then chốt ở chỗ Thanh Lam là con người của công chúng do đó quyền riêng tư của cô có thể chịu một số hạn chế nhất định trong khi luật sư Lê Trần Luật chỉ là một công dân Việt Nam bình thường.

Còn ở Việt Nam? Công an có thể xộc vào phòng khách sạn của bạn khi bạn đang "quan hệ tình cảm" với bạn gái và tạm giữ bạn ở trụ sở công an. Và sau đó bêu riếu bạn trên báo chí cho dù bạn không phạm bắt cứ tội nào cả.

Cho nên tôi sẽ không ngạc nhiên nếu thậm chí, một ngày kia có những đoạn video theo phong cách Vàng Anh với đối tượng là những Lê Trần Luật hay Nguyễn Tiến Trung được tung lên mạng. Nếu họ không ngoan ngoãn "hợp tác". Bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra. Và người ta mất dần khả năng kinh ngạc, kinh tởm hay thậm chí là công phẫn trước những "đểu giả" bẩn thỉu ấy.

"Việt Nam: Chặt cầu để tiến lên?"

2009-07-13T02:35:00.000-07:00

Bài này của TS. Vũ Minh Khương, Đại học Quốc gia Singapore đăng trên Tuần Việt Nam đã bị xóa (?) không lý do. Tôi xin đăng lại ở đây. Nếu có thời gian sẽ bình luận về bài này.

Việt Nam: Chặt cầu để tiến lên?

13/07/2009 06:21 (GMT + 7)

(TuanVietNam) - Nghĩ về đất nước thấy trách nhiệm, nhìn ra thế giới thấy ước mơ. Bài viết của TS. Vũ Minh Khương nhằm thể hiện dũng khí của người Việt ta trong giai đoạn đầy thử thách hiện nay.

Chuyện xưa kể rằng: Trong một trận đánh quyết liệt có tính sống còn, nhưng quân sĩ cứ lui dần, lui dần đến bờ sông. Để thể hiện ý chí quyết tâm, các vị tướng đã quyết định chặt đi cây cầu duy nhất để không còn đường rút. Khi giặc đến, tất cả đều hét vang, xông lên chiến đấu với ý chí vô song. Trận đánh thắng lợi và quyết định của các vị tướng khi đó đã trở thành một bài học lịch sử cho sự phát triển.

Dựa trên tích cổ này, trong một bài viết, TS. Vũ Minh Khương đã chọn tựa đề: Việt Nam: Chặt cầu để tiến lên? nhằm thể hiện dũng khí của thế hệ người Việt Nam chúng ta hôm nay. Tuần Việt Nam xin trân trọng giới thiệu bài viết đầy tâm huyết này để mọi người cùng suy ngẫm.

I. Định lượng nỗi đau dân tộc:

Mỗi con người khi thấy dân tộc mình ở vào vị thế thấp kém so với tiềm năng đều mang trong mình một nỗi đau. Nỗi đau này dù không ai giống ai hoàn toàn và không thể đo đếm chính xác. Thế nhưng, nó cũng có thể ước định được ở một chừng mực nhất định. Dưới đây là một phương cách đơn giản.

Mỗi người hãy tự trả lời bốn câu hỏi sau:

Chúng ta có thấy xót xa hổ thẹn về vị thế hiện nay của dân tộc mình không?
Chúng ta có thấy lo lắng cho tương lai của đất nước mình không?
Nếu có cơ hội, thế hệ chúng ta có đủ sức đưa dân tộc mình đến một vị thế vẻ vang (hơn mức hiện nay rất nhiều) không?
Cơ chế hiện thời có cho bạn làm được điều mà bạn hết lòng khao khát làm cho đất nước mình không?

Với mỗi câu hỏi, câu trả lời “có” được điểm 1 và câu trả lời “không” được điểm 0. Theo cách này, nỗi đau dân tộc của mỗi con người được đo bằng tổng số điểm của ba câu hỏi đầu trừ đi điểm của câu hỏi 4. Ví dụ, người mà câu trả lời là “có” cho cả ba câu hỏi đầu và “không” cho câu hỏi 4 sẽ có mức đau bằng 3 (1+1+1-0=3); đó là nỗi đau ở mức tột cùng. Trái lại, người mà câu trả lời là “không” cho cả ba câu hỏi đầu và “có” cho câu hỏi 4 sẽ có mức đau bằng -1 (0+0+0-1= -1); trong trường hợp này, người trả lời không có nỗi đau gì và thấy rất hài lòng với hiện tại.

Trong tập thể hàng triệu người, mức đau này có thể khác nhau, nhưng có lẽ, nhiều người cùng chia sẻ một cảm nhận là mức đau trung bình của hàng triệu người Việt chúng ta cũng không thấp hơn quá xa so với mức tột cùng nói trên. Người viết bài này mong rằng Ban chấp hành trung ương Đảng và Quốc hội khi có dịp hội họp có tổng hợp và báo cáo với quốc dân đồng bào nỗi đau này của mình. Nếu mọi người thấy không đau mà lại tự hào vì thấy dân mình được “xếp hạng hạnh phúc hàng đầu thế giới”[1] thì cũng là điều đáng suy nghĩ lắm.

II. Định lượng nguy cơ mất nước:

Một thước đo khác có tính cấp bách hơn là về nguy cơ mất nước. Người xưa gợi ý ba thước đo về nguy cơ mất nước của một quốc gia:

Thứ nhất, người trên sai mà quan chức dưới đều nín lặng.
Thứ hai, người được giao trọng trách không thấy việc mình đảm nhận là thiêng liêng và gian khó mà lại coi đó là đặc quyền đặc lợi để vinh thân, phì gia, và kết bè kéo cánh hưởng lộc.
Thứ ba, người người đua chen, từ quan đến dân, lao vào cách làm ăn chụp giật và vụ lợi cá nhân trong sự xem thường đạo lý và sự tê liệt lòng tin vào công lý.

Theo người xưa, nếu điều 1 là đúng thì nước này đang ở vào thế suy vi; nếu điều 2 là đúng thì nước này sẽ khốn khó trong sự chia rẽ lục đục; nếu điều 3 là đúng thì nước này sắp loạn. Nếu cả ba điều trên đều đúng thì nước mất đến nơi rồi.

Ảnh minh họa: businessweek.com

III. Tình thế nước ta và đôi điều trăn trở

Ai đã sống ở nước Nhật chắc đều ấn tượng về sự sâu sắc và cẩn trọng trong hành xử của dân tộc này. Họ đã làm nên những điều kỳ vĩ trong cải cách Minh Trị trong nửa cuối thế kỷ 19 và sự vươn lên kỳ diệu từ đống tro tàn sau thế chiến thứ Hai.

Điều đặc biệt đáng nói là Nhật Bản đã và đang là quốc gia có sự đồng cảm và giúp đỡ Việt Nam nhiều nhất trong công cuộc phát triển vừa qua. Thế nhưng, dường như sự kỳ vọng cao của họ về một dân tộc Việt Nam có thể so sánh được với Hàn Quốc hay Nhật Bản có lẽ đang tắt dần. Quan sát động thái hợp tác của Nhật Bản với nước ta có thể giúp chúng ta thấy phần nào cảm nhận của bè bạn thế giới về tương lai của nước Việt chúng ta.

Năm 2006, tại Tokyo, Nhật Bản và Việt Nam có tuyên bố chung rất long trọng và ấn tượng khẳng định hai bên cam kết xây dựng mối quan hệ đối tác chiến lược[2]. Viện trợ của Nhật Bản cũng từ đó tăng lên.

Thế nhưng, Việt Nam, khác với những quốc gia và vùng lãnh thổ có công cuộc phát triển kỳ vĩ (như Hàn Quốc hay Đài Loan), viện trợ nhiều lên không làm chất lượng thể chế của chúng ta tốt lên, mà trái lại sa sút trong sự so sánh với thế giới (hình 1). Đáng buồn hơn nữa, tháng 12 năm 2008, Nhật Bản thông báo tạm ngừng viện trợ cho Việt Nam vì vấn đề tham nhũng và tin này công bố rộng rãi khắp thế giới.[3]

Hình 1. Việt Nam: Viện trợ Nhật Bản và chất lượng thể chế

Nguồn: số liệu về ODA Nhật bản (khoản cho vay) từ bộ ngoại giao Nhật bản; số liệu về hiệu lực chính phủ từ Ngân hàng Thế giới. (Click vào để xem hình lớn)

Ví dụ trên cho thấy sự sa sút của chúng ta không phải do ai chống phá, mà chính do sự yếu kém trong hệ thống trước công cuộc phát triển của dân tộc.

Trong thực tế hiện nay, chúng ta không thể đổ lỗi cho cá nhân cụ thể nào mà phải thấy đây là “lỗi hệ thống” như nhiều người đã từng nêu ra. Bản chất của lỗi hệ thống là sự khủng hoảng về hệ thức tư duy[4]. Nguyên nhân gốc rễ của sự khủng hoảng này là do những định đề và thiết kế tổ chức kiểu cũ đã trở thành lực cản cho quá trình nhận thức của tư duy và cải biến của xã hội sang khung thức vận hành mới.

Nếu hệ thống quản trị xã hội không chủ động tạo sự chuyển dịch có tính hồi sinh sang khung thức phát triển mới thì xã hội chắc chắn sẽ trải qua giai đoạn khủng hoảng trong sự suy tàn của hệ thống cai trị hiện thời. Trái lại, nếu hệ thống biết chủ động nắm bắt qui luật, mạnh dạn bước vào công cuộc hồi sinh thì nó có thể bước vào trạng thái khởi phát (xem Bảng 1 dưới đây).

Bảng 1. Đặc trưng Hệ thống trong Lựa chọn Chuyển đổi: Suy tàn hay Khởi phát

Tiêu chí	Suy tàn	Khởi phát
Tầm nhìn	Bị che mờ bởi hào quang quá khứ và sự lú lẫn của tư duy cũ được gia cường bởi lợi ích cá nhân và phe nhóm.	Hướng về khát vọng tương lai chia sẻ sâu sắc bởi mọi tầng lớp nhân dân. Đó là ước mơ đời đời thúc giục, người người khao khát.
Chiến lược	Mơ hồ; chủ yếu xoay xở để giữ ổn định bằng cách gia cường các chốt hãm tạo bởi những định đề có từ quá khứ.	Dựa trên sự trỗi dậy của nguyên khí dân tộc trong tầm nhìn thời đại và ý thức trách nhiệm với tương lai.
Phong cách lãnh đạo	Sự vụ, đối phó, né tránh sự thật.	Khơi dậy sự phấn khích của toàn dân bằng hoài bão lớn, phẩm chất hiến dâng, sự trân trọng từng con người, và khả năng qui tụ hiền tài.
Văn hóa tổ chức	Mọi người, dù là có chức vụ cao đều thấy không có quyền lực. Trong đáy lòng, thực tế không còn những giá trị thiêng liêng để tôn thờ. Ngậm miệng ăn tiền. Hệ thống không ghi nhận đóng góp hay qui trách nhiệm cho cá nhân về mỗi nỗ lực thực hiện.	Ai ai cũng thấy trách nhiệm và khả năng đóng góp của mình vào sự nghiệp chung. Mọi người đều chia sẻ những giá trị thiêng liêng gắn với tiền đồ và danh dự dân tộc Vai trò cá nhân được đặc biệt coi trọng. Mỗi mặt trận đều có vị tướng lĩnh xuất chúng.
Vận hành của hệ thống	Thụ động, thúc thủ, thậm chí tê liệt (trên bảo dưới không nghe)	Có định hướng mạnh mẽ vào các mục tiêu chiến lươc; sáng tạo, cộng hưởng, và hợp tác gắn bó.
Hệ thống thông tin	Mập mờ, sai lệch, thậm chí bị ém nhẹm, giấu giếm	Minh bạch, chính xác, có hệ thống với chất lượng và khả năng tiếp cận ngày một nâng cao với sự phản hồi và đóng góp chặt chẽ của công dân.
Sử dụng nguồn lực	Phung phí, dàn trải. Luôn cảm thấy thiếu hụt tài chính và nguồn lực vật chất; trong khi coi thường giá trị con người. Vô thức trong việc lãng phí tài nguyên và vay nợ nước ngoài.	Tiết kiệm, chiến lược, và tập trung trong sử dụng nguồn lực. Trọng dụng người tài để nguồn lực luôn đến dồi dào, sinh sôi và phát huy mạnh mẽ. Chỉ dùng đến tài nguyên và nợ nước ngoài cho những mục tiêu đặc biệt chiến lược và tính thấu đáo mọi hậu quả của nó.

IV. Làm gì để vượt lên

Không ít bè bạn đã có thời tin rằng, Việt Nam là một dân tộc có tinh thần quật khởi và là một ứng viên làm nên những kỳ tích phát triển ở nửa đầu thế kỷ 21. Trong thế kỷ 21 này, động lực cho sự phát triển thần kỳ chỉ có thể có được nếu ba điều kiện sau hội đủ:

1- Toàn dân tộc đồng tâm trong khát vọng vươn lên sánh vai các dân tộc vẻ vang của thời đại.

2- Hiểm họa an ninh quốc gia ngày càng gay gắt.

3- Hệ thống chính trị nhận thức được lòng dân là ánh sáng mặt trời và văn minh nhân loại là qui luật của trời đất. Trong nhận thức đó, lãnh đạo phải là người có thể ngẩng cao đầu đón ánh mặt trời của lòng dân và lái con thuyền dân tộc vượt qua biển cả trong sự thuận hòa của qui luật trời đất.

Kinh nghiệm của Indonesia với thắng lợi vang dội của Tổng thống Yudhoyono trong cuộc bầu cử toàn dân đầu tháng 7 vừa rồi là điều đáng suy nghĩ. Ông được đánh giá là đã làm xuất sắc cương vị tổng thống trong 7 năm qua (2002-2009) với nỗ lực ấn tượng trong củng cố nền móng phát triển của Indonesia và chương trình chống tham nhũng với lời nói và hành động nhất quán và mạnh mẽ.

Cũng nhờ vậy mà trong mấy năm qua, Indonesia đã vượt lên từ sự sa sút sau sụp đổ của chính quyền độc tài Suharto và trở thành quốc gia tăng trưởng nhanh nhất trong các nước Đông Nam Á trong những tháng đầu năm 2009. Cũng trong bối cảnh dân chủ sống động, ở Malaysia, Thủ tướng mới Najib nhận được sự đồng thuận cao của người dân (65% tín nhiệm) sau 100 ngày cầm quyền nhờ những cải cách đặc biệt ấn tượng.

Trong nỗ lực cải cách hệ thống ở Việt Nam, với xu thế tất yếu hướng tới một nền dân chủ do dân và vì dân, chúng ta trước hết cần đặc biệt chú ý áp dụng một số cải tiến kỹ thuật, tuy nhỏ nhưng có ý nghĩa cực kỳ then chốt. Dưới đây là hai ví dụ nhỏ.

Ảnh minh họa: businessweek.com

1- Lưu trữ và minh bạch thông tin lịch sử

Trong bối cảnh không dễ dàng đổi thay một cơ chế hay một hệ tư duy, việc lưu trữ và minh bạch thông tin lịch sử có tác dụng quan trọng.

Bài học này có từ kinh nghiệm của Tổng thống Abraham Lincoln khi ông còn là một luật sư. Khi đó nước Mỹ có luật là người lớn không thể đòi khoản nợ mà người vị thành niên vay mình. Điều luật này lập tức bị nhiều nhiều thiếu niên lạm dụng: họ vay tiền rồi từ chối trả nợ. Nhiều chủ nợ cay đắng chấp nhận vì luật pháp không ủng hộ họ.

Trong tình thế này, luật sư Lincoln cũng không có cách nào khác để giúp thân chủ của mình đòi nợ ngoài việc đề nghị tòa án lưu giữ hồ sơ là cậu thiếu niên này đã quỵt nợ và ghi rõ cậu đó sẽ không bao giờ được coi là người lớn nếu không trả món nợ này. Lo sợ về đề xuất này được thực hiện, cậu thiếu niên này và gia đình đã vội vã xin trả món nợ và tình trạng quỵt nợ kiểu này từ đó không còn nữa.

Bài học này cho thấy, con người ta sẽ thường chỉ có hành vi lạm dụng khi trốn lủi được sự phán xét. Do đó, chúng ta đề nghị có đạo luật để Đảng, Quốc hội, Nhà nước, và Chính phủ phải lưu trữ thật tốt mọi luận bàn và quyết định quan trọng về chính sách phát triển và bổ nhiệm nhân sự để toàn xã hội được biết trong một thời hạn sớm nhất có thể. Khi đó, ai đề xuất hay quyết định những việc gì, dù tốt đẹp cho dân cho nước hay làm hại dân hại nước; dù đề bạt người hiền tài hay nâng đỡ kẻ tham nhũng sẽ đều được sự phán xét nghiêm minh của lịch sử.

2- Lựa chọn và đánh giá lãnh đạo dựa trên phân loại khoa học

Việc lựa chọn cán bộ lãnh đạo và chủ chốt có ý nghĩa sống còn với công cuộc phát triển. Công việc hệ trọng này nên dựa trên một sự phân loại khoa học, có hệ thống. Tối thiểu cần dựa trên hai tiêu chí: Phẩm chất hiến dâng và Tư duy cải cách. Trên mỗi tiêu chí, cho điểm từ 1 đến 5 (1=rất thấp so với mức trung bình; 2=thấp hơn mức trung bình; 3=mức trung bình; 4=cao hơn mức trung bình; 5=vượt xa mức trung bình).

Để lựa chọn người cho một cuộc bầu cử chính thức, một tổ chức (dù là Đảng, Quốc hội, hay Chính phủ) nên có phân loại khoa học theo hai tiêu chí trên. Ví dụ: (i) Ban Chấp Hành Trung ương đánh giá về các ủy viên Bộ Chính trị hiện tại hoặc các ủy viên dự kiến cho khóa tới; (ii) Quốc hội đánh giá các bộ trưởng và các vị giữ trọng trách cao hơn.

Hình 2: Phân loại và đánh giá cán bộ chủ chốt

Click vào để xem hình lớn.

Tổng hợp đánh giá của cả tập thể về một cán bộ chủ chốt sẽ cho phép phân loại cán bộ theo hình vẽ 2 nêu trên.

Theo đó, chỉ người có mức điểm trung bình cao (nghĩa là trên 3,0) trên cả hai tiêu chí: “Phẩm chất hiến dâng” và “Tư duy cải cách” (ô I) mới được lựa chọn vào bầu cử cho các cương vị cao như ủy viên Bộ chính trị hay bộ trưởng và các vị trí cao hơn. Đảng và Quốc hội, nếu muốn có lòng tin của dân cần công khai các chỉ số này cho cán bộ chủ chốt ở cả Trung ương và địa phương.

Theo đánh giá của nhiều người, có nhiều cán bộ chủ chốt của ta ở ô III (có năng lực nhưng cơ hội, tham nhũng) và ở ô IV (vụ lợi cá nhân, bảo thủ). Điều đặc biệt đáng nói là cách đánh giá này không chỉ xác đáng còn tạo động lực để mỗi cán bộ đều tự rèn luyện và tốt hơn lên. Mục tiêu cuối cùng của chúng ta là, tất cả những ai được đứng trong hàng ngũ lãnh đạo, thậm chí chỉ là cán bộ trong bộ máy nhà nước, đều phải ở ô I với độ tin cậy cao của toàn dân về phẩm chất hiến dâng và tư duy cải cách.

V. Thay lời kết

Khó khăn trong quyết định của mỗi người chúng ta hôm nay không phải là làm cách gì để đất nước tiến lên mà là làm gì để chúng ta không lùi tiếp nữa, bởi đường lùi của chúng ta còn rộng rãi thênh thang lắm.

Ông cha chúng ta để lại cho chúng ta đất đai ở vị thế đẹp và nhiều tài nguyên quí giá. Thế giới lại thương cảm chúng ta đã trải qua những cuộc chiến tranh khốc liệt. Thế hệ chúng ta chỉ cần cho nhượng thuê đất trong các dự án đầu tư dễ dãi, bán tài nguyên, và vay nợ quốc tế cũng đủ sống xênh xang được 20-30 năm nữa. Ta nhượng đất của ông cha làm sân golf và dân ta sẽ không thể đói nhờ nghề nhặt bóng và đánh giày. Mỗi chúng ta, dù sao hãy cùng trả lời một câu hỏi day dứt: Dân tộc Việt Nam ta hôm nay có đủ lòng quả cảm “chặt cầu để tiến lên không?”

TS. Vũ Minh Khương (Đại học Quốc gia Singapore)

Bài cùng tác giả:
	Nhà nước kiến tạo phát triển phải từ quyết tâm chiến lược
	Bàn thêm về mô hình Nhà nước kiến tạo phát triển
	Nền móng phát triển và mệnh lệnh cải cách

[1] Tổ chức New Economic Foundation vừa đưa ra xếp hạng chỉ số hạnh phúc năm 2009, trong đó Việt Nam xếp hạng 5. Điểm tốt của cách xếp hạng này là khuyến khích các nước tiêu dùng ít vật chất hơn. Điểm hạn chế là phương pháp dễ gây ngộ nhận cho các nước nghèo. Thứ nhất, họ dùng khảo sát mức độ hài lòng với cuộc sống thực hiện năm 2005 (nghĩa là 5 năm trước đây) và khảo sát này chủ yếu dựa vào một nhóm nhỏ người sống ở thành phố. Thứ hai, họ chia chỉ số hài lòng cho lượng vật chất tiêu dùng; nói một cách nôm na, chỉ số hài lòng của người Mỹ là 8 nhưng vì họ đi ô tô nên chỉ số hạnh phúc của họ thấp hơn Việt Nam với chỉ số hài lòng là 6,5 nhưng đi xe máy.

[2] “Japan-Vietnam Joint Statement: Toward a Strategic Partnership for Peace and Prosperity in Asia”; October 19, 2006; Ministry of Foreign Affair, Japan; URL: http://www.mofa.go.jp/region/asia-paci/vietnam/joint0610.html, xem ngày 11/07/2009.

[3] “Japan Suspends Aid to Vietnam, Citing Corruption”; URL: http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601080&sid=aTIhAZGLZ2Ko&refer=asia, xem ngày 11/07/2009

[4] Xem thêm Elgin, D. (1977), "Limits to the management of large complex systems", Assessment Of Future National and International Problem Areas, Stanford Research International, Palo Alto, CA.

Chỉ số quản lý quốc gia 2008

2009-07-12T22:43:00.000-07:00

(bấm vào hình để xem bản rõ hơn)

Xếp hạng của Việt Nam theo chỉ số quản lý quốc gia (governance) của Ngân hàng Thế giới. Trong năm 2008, Việt Nam tụt hạng (percentile rank) trên trong các chỉ số quyền phát ngôn (của người dân) và chịu trách nhiệm (của chính quyền) - voice and accountability, ổn định chính trị (political stability) và pháp quyền (rule of law), có tiến bộ hơn trong các chỉ số hiệu quả chính quyền (government effectiveness), chất lượng điều hành (regulatory quality) và kiểm soát tham nhũng (control of corruption). Tuy nhiên, nếu tính theo điểm tuyệt đối thì không có thay đổi gì trong các chỉ số kiểm soát tham nhũng giữa hai năm 2006 và 2008 (cùng ở mức -0.76).

Ngoại trừ chỉ số ổn định chính trị, các chỉ số còn lại đều có giá trị âm, tức là tệ hơn mức trung bình của thế giới.

Đáng chú ý, nếu so sánh với mốc 10 năm trước thì có sự giảm sút đáng kể trong các chỉ số quyền phát ngôn công dân và trách nhiệm của chính quyền và khả năng kiểm soát tham nhũng cả trong thứ hạng lẫn giá trị tuyệt đối. Nói cách khác, thì trong năm 2008, quyền phát ngôn của người dân và việc chịu trách nhiệm của chính quyền ngày càng tồi đi, và các biện pháp kiểm soát tham nhũng kém hiệu lực hơn so với 10 năm trước

Trong khi đó, các chỉ số khác có sự cải thiện rất thấp, ngoại trừ sự cải thiện đáng kể về hiệu quả của chính quyền (từ -0,62 tới -0,31) trong cùng thời gian. Một chỉ số quan trọng khác là pháp quyền hay hiệu lực pháp luật (rule of law) thì hầu như không có cải thiện gì trong 10 năm qua (từ -0.46 lên -0.43), bất chấp những hô hào về việc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN.

Như vậy, nhìn chung hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền tốt hơn so với 10 năm trước, tính ổn định chính trị vẫn được duy trì, nhưng hiệu lực pháp luật không có gì thay đổi trong khi chính phủ ngày càng bất lực trong chống tham nhũng và quyền phát ngôn của người dân ngày bị hạn chế.

Cứ đà này thì Việt Nam rất có thể sẽ tiến tới Top 5 các nước có quyền phát ngôn của người dân bị hạn chế nhiều nhất (hiện nay đã nằm trong 6,7% tồi nhất). Có lẽ vào năm 2010 chăng?

Thi đua ta quyết thi đua.
Thi đua ta quyết tiến lên hàng đầu.
Hàng đầu rồi biết đi đâu.
Đi đâu không biết, hàng đầu cứ đi
(Thơ Bút Tre)

"Người gieo giống tự do trên đồng vắng"

2009-07-09T11:54:00.000-07:00

Người gieo giống tự do trên đồng vắng

Pushkin
Bản dịch của Hoàng Trung Thông

Là người gieo giống tự do trên đồng vắng
Tôi ra đi từ sáng sớm tinh mơ
Bàn tay tôi trong trẻo ngây thơ
Gieo mầm sống trên luống cày nô dịch

Nhưng tôi chỉ phí thời gian vô ích
Cả tư tưởng và việc làm thiện chí của tôi
Nhân danh thanh bình, cứ gậm cỏ đi thôi!
Tiếng vinh dự không thể làm tỉnh giấc

Tự do đâu cho một bầy súc vật?
Chúng chỉ cần cắt xẻo, cạo lông
Đời nối đời, di sản chúng nó chung
Là ách nặng đeo chuông và roi vọt.

Thi hào Pushkin cũng từng có lúc phẫn nộ trước sự thờ ơ của nhân dân và ví dân tộc mà ông yêu tha thiết đó là một "bầy súc vật" bởi lẽ chúng chỉ biết "nhân danh thanh bình, cứ gậm cỏ đi thôi". Vậy mà người Nga vẫn suy tôn ông là mặt trời thi ca Nga, là nhà thơ vĩ đại của tự do và tình yêu.

Thử nghĩ xem nếu có một danh nhân nào đó ở Việt Nam gọi dân tộc mình như thế, chắc chắn ông ta chẳng thể thành danh nhân được rồi. Có khi lại trở thành thiên thu tội đồ ấy chứ.

Đất nước ta thì sao? Cứ thử đọc một "ý kiến bạn đọc" trên báo QĐND:

"Qua báo chí tôi được biết, tổ chức News Economics Foundation (NEF) có trụ sở tại Anh vừa xếp Việt Nam vào top 5 nước hạnh phúc nhất thế giới năm 2009 và là nước châu Á duy nhất có mặt trong top 10. Đây thể hiện việc chăm lo hạnh phúc của Đảng, Nhà nước ta cho nhân dân"
Nguyễn Xuân Thủy, xã Vĩnh Thạnh, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp)

Ôi, thứ hạnh phúc của loài bò! "Nhân danh thanh bình, cứ gậm cỏ đi thôi!"

GS Carl Thayer nói về vụ bắt giữ ông Nguyễn Tiến Trung

2009-07-07T19:20:00.000-07:00

1. Ý kiến của GS. Carl Thayer trên VOA
GS Carl Thayer nói về vụ bắt giữ ông Nguyễn Tiến Trung.

" ""VOA: Hiện có sự tranh luận sôi nổi về Điều 88 – Bộ Luật hình sự của Việt Nam, mà một trong số đó cấm ‘tuyên truyền chống phá nhà nước’. Bản thân ông nghĩ sao về vấn đề này?

GS Carl Thayer: Luật sư nhân quyền Lê Công Định mới đây cũng bị bắt theo điều luật này. Còn về vụ bắt giữ Nguyễn Tiến Trung, tôi chưa rõ là ông sẽ bị truy tố theo khoản nào. Nhưng điều luật cấm tuyên truyền chống phá nhà nước Việt Nam rất mơ hồ và vô nghĩa. Tôi muốn hỏi chính quyền Việt Nam là vì sao họ không bắt giam cựu thủ tướng Võ Văn Kiệt vì ông cũng có những ý kiến chỉ trích chính phủ. Giờ chính quyền còn trấn áp cả những người tham gia các hoạt động phản đối Trung Quốc. Nếu thế vì sao họ không coi Tướng Võ Nguyên Giáp là người tuyên truyền chống nhà nước? Đây là một điều luật rất mơ hồ và ai cũng có thể bị bắt vì điều này. Việc truy tố ai đó theo điều luật này mang tính chính trị rất cao. "

2. Theo Wikipedia:

"The term police state describes a state in which the government exercises rigid and repressive controls over the social, economic and political life of the population. A police state typically exhibits elements of totalitarianism and social control, and there is usually little or no distinction between the law and the exercise of political power by the executive. The inhabitants of a police state experience restrictions on their mobility, and on their freedom to express or communicate political or other views, which are subject to police monitoring or enforcement. Political control may be exerted by means of a secret police force which operates outside the boundaries normally imposed by a constitutional state."

The Times They Are A-Changin'- Bob Dylan

2009-07-07T10:21:00.000-07:00

The Times They Are A-Changin'
Bob Dylan

Come gather 'round people
Wherever you roam
And admit that the waters
Around you have grown
And accept it that soon
You'll be drenched to the bone.
If your time to you
Is worth savin'
Then you better start swimmin'
Or you'll sink like a stone
For the times they are a-changin'.

Come writers and critics
Who prophesize with your pen
And keep your eyes wide
The chance won't come again
And don't speak too soon
For the wheel's still in spin
And there's no tellin' who
That it's namin'.
For the loser now
Will be later to win
For the times they are a-changin'.

Come senators, congressmen
Please heed the call
Don't stand in the doorway
Don't block up the hall
For he that gets hurt
Will be he who has stalled
There's a battle outside
And it is ragin'.
It'll soon shake your windows
And rattle your walls
For the times they are a-changin'.

Come mothers and fathers
Throughout the land
And don't criticize
What you can't understand
Your sons and your daughters
Are beyond your command
Your old road is
Rapidly agin'.
Please get out of the new one
If you can't lend your hand
For the times they are a-changin'.

The line it is drawn
The curse it is cast
The slow one now
Will later be fast
As the present now
Will later be past
The order is
Rapidly fadin'.
And the first one now
Will later be last
For the times they are a-changin'.

Bác sĩ Franklin?

2009-07-06T11:18:00.000-07:00

Bài này của Linh Thủy trên Tuần Việt Nam trích một phần cuốn sách của Nguyễn Cảnh Bình "Hiến pháp Mỹ được làm ra như thế nào" - Nguyễn Cảnh Bình" do Nhà xuất bản Tri thức ấn hành.

Trong bài viết, người viết (Linh Thủy hay Cảnh Bình?) gọi Benjamin Franklin là "bác sĩ Franklin". Đây là một nhầm lẫn không đáng có vì chưa bao giờ Benjamin Franklin là bác sĩ cả. Nếu kiểm tra cả Wikipedia tiếng Việt và tiếng Anh đều thấy ngay điều này.

Ví dụ ở Wiki tiếng Việt:

"Friends of Benjamin Franklin House (tổ chức chịu trách nhiệm phục hồi ngôi nhà của Franklin tại 36 Craven Street ở London) lưu ý rằng dường như những bộ xương đó đã được William Hewson, người từng sống tại ngôi nhà này trong 2 năm và đã xây dựng một trường giải phẫu nhỏ phía sau ngôi nhà, chôn ở đó. Họ lưu ý rằng tuy Franklin có thể biết điều Hewson đang làm, có lẽ ông đã không tham dự vào bất kỳ cuộc mổ xẻ nào bởi ông là một nhà vật lý chứ không phải là bác sỹ"

Và ở Wiki tiếng Anh:

"In 1762, Oxford University awarded Franklin an honorary doctorate for his scientific accomplishments and from then on he went by "Doctor Franklin."

Như vậy, việc dịch "Doctor Franklin" là bác sĩ Franklin là rất sai. Thực chất Franklin có bằng tiến sĩ danh dự của Đại học Oxford chứ chưa bao giờ là bác sĩ cả.

Nếu lỗi này là của Linh Thủy trên Tuần Việt Nam thì cũng là điều đáng tiếc. Nhưng nếu là lỗi của Nguyễn Cảnh Bình thì còn đáng tiếc hơn nữa bởi không lẽ người biên soạn cuốn sách nói về quá trình làm ra Hiến pháp Mỹ lại nhầm lẫn về thân thế của Franklin đến thế.

Nói thêm về cuốn này cũng có điều đáng bàn. Theo thông tin từ bài này trên Tuần Việt Nam (cũng của Linh Thủy) thì anh Cảnh Bình là người dịch và giới thiệu cuốn "Hiến pháp Mỹ được làm ra như thế nào". Đáng chú ý ở đây là anh Bình chọn dịch từ vài tác phẩm cơ bản chứ không phải là dịch từ một cuốn sách "có sẵn". Như vậy vai trò của anh Bình ở đây không hẳn chỉ là dịch giả mà phải là dịch và tổng hợp, biên tập. Nếu chỉ gọi là dịch giả thì e cũng chưa công bằng.

Nhưng dù sao thì trang bìa của cuốn sách này cũng rất có vấn đề vì ghi tên Nguyễn Cảnh Bình ở vị trí như là tác giả sách mà không có mở ngoặc là "Biên soạn" "Biên tập" hay là gì đó tương tự. Thông thường, người ta chỉ để tên tác giả sách ở bìa. Cách trình bày bìa như cuốn này sẽ dễ làm người mua sách lầm tưởng rằng Nguyễn Cảnh Bình là tác giả cuốn sách.

Cạnh tranh sinh tồn?

2009-07-05T19:25:00.000-07:00

1. Trở thành sát thủ vì thiếu sex

"Do không được giao phối thường xuyên, cá thể đực của một loài khỉ tại Brazil tìm cách giết hại những con đực yếu hơn để tăng khả năng tiếp cận con cái."

2. Ba triệu thanh niên Việt Nam sẽ không có cơ hội lấy vợ Việt

"Vào năm 2030, khoảng ba triệu nam thanh niên Việt Nam sẽ không có cơ hội lấy vợ là nữ thanh niên Việt Nam, do tỷ số giới tính không cân bằng trong cơ cấu dân số Việt Nam hiện nay và các năm tới."

You are not alone- M.J.

2009-06-26T19:55:00.000-07:00

You Are Not Alone
Michael Jackson

Another day has gone
I'm still all alone
How could this be
You're not here with me
You never said goodbye
Someone tell me why
Did you have to go
And leave my world so cold

Everyday I sit and ask myself
How did love slip away
Something whispers in my ear and says
That you are not alone
For I am here with you
Though you're far away
I am here to stay

But you are not alone
For I am here with you
Though we're far apart
You're always in my heart
But you are not alone

'Lone, 'lone
Why, 'lone

Just the other night
I thought I heard you cry
Asking me to come
And hold you in my arms
I can hear your prayers
Your burdens I will bear
But first I need your hand
Then forever can begin

Everyday I sit and ask myself
How did love slip away
Something whispers in my ear and says
That you are not alone
For I am here with you
Though you're far away
I am here to stay

For you are not alone
For I am here with you
Though we're far apart
You're always in my heart
For you are not alone

Whisper three words and I'll come runnin'
And girl you know that I'll be there
I'll be there

You are not alone
For I am here with you
Though you're far away
I am here to stay
For you are not alone
For I am here with you
Though we're far apart
You're always in my heart

For you are not alone
For I am here with you
Though you're far away
I am here to stay

For you are not alone
For I am here with you
Though we're far apart
You're always in my heart

For you are not alone...

"Nhà nước pháp quyền XHCN ?"

2009-06-25T04:22:00.000-07:00

Bài của Hòa Vân trên Diễn Đàn. Nói như Tưởng Năng Tiến trên talawas thì 50 năm qua, cái Nhà nước này vẫn thế. Không biết liệu 50 năm nữa sẽ còn tiếp tục có những "Nguyễn Hữu Đang" "Lê Công Định"?

Nhà nước pháp quyền XHCN ?

H.V.

Tại buổi tiếp lãnh đạo Liên đoàn Luật sư Việt Nam ngày 18/6, Thủ tướng tỏ ý « mong muốn Liên đoàn Luật sư Việt Nam sẽ có nhiều đóng góp tích cực để xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, phát triển kinh tế, góp phần bảo vệ công lý, lợi ích quốc gia, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân » (tin VietnamNet cùng ngày).

Chiều 22/6, Ban chủ nhiệm Đoàn luật sư TP HCM đã « thống nhất ra quyết định xử lý sai phạm của ông [Lê Công] Định bằng hình thức kỷ luật cao nhất: xoá tên khỏi đoàn luật sư TP HCM. Lý do đưa ra là luật sư Định đã có hành vi vi phạm pháp luật, bị cơ quan an ninh điều tra khởi tố và bắt tạm giam, vi phạm điểm g, khoản 1, điều 9 Luật Luật sư; điều 1 và điều 2 Quy tắc đạo đức nghề nghiệp luật sư » (VnExpress 23.6.2009).

Điều 9 Bộ luật Tố tụng Hình sự quy định: “Không ai bị coi là có tội và phải chịu hình phạt khi chưa có bản án kết tội của Toà án đã có hiệu lực pháp luật” (dẫn theo báo Người đại biểu nhân dân, Tiếng nói của Đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân, 13.4.2008).

Ban chủ nhiệm một thành viên lớn nhất của tổ chức mà Thủ tướng vừa mong thấy « có nhiều đóng góp tích cực để xây dựng Nhà nước pháp quyền » ngang nhiên phỉ nhổ vào điều khoản cơ bản kia của luật hình sự (cũng có nghĩa là phỉ nhổ vào chính mình, nhưng đó lại là chuyện khác), chỉ vì « cơ quan an ninh điều tra » đã quyết !

Ban chủ nhiệm Đoàn luật sư TP HCM đang xây dựng « Nhà nước pháp quyền XHCN » hay đang phục dịch Nhà nước công an trị ?

Câu hỏi có cần trả lời ? Chắc là không, nhưng cần nói rõ là nó độc lập với sự việc nêu ra trong cái quyết định kia.

Iran

2009-06-23T07:17:00.000-07:00

Sự kiện hàng trăm ngàn người ở Iran xuống đường đấu tranh phản đối kết quả bầu cử bị cáo buộc là gian lận khiến tôi hơi ngạc nhiên. Sự việc leo thang dẫn tới khoảng 10 người đã thiệt mạng. Ngạc nhiên vì nếu đọc báo thì xem ra quan điểm của ứng cử viên được coi là ôn hòa này cũng khá cứng rắn, nếu đứng từ góc độ người ngoài nhìn vào thì có vẻ như cũng không khác gì ứng cử viên bảo thủ là tổng thống đương nhiệm là bao. Vậy mà có hàng trăm ngàn người, với nòng cốt là sinh viên và giới trẻ, xuống đường, xung đột với cảnh sát và lực lượng dân phòng cho dù cái giá có thể là đổ máu.

Sự việc này chứng tỏ người Iran rất kiên nhẫn hay kém kiên nhẫn? Họ rất kiên nhẫn khi chấp nhận mạo hiểm xuống đường, chỉ để đưa một ứng cử viên ôn hòa hơn đôi chút lên lãnh đạo, chấp nhận sự tiến bộ chính trị nhỏ nhất có thể có. Hay họ kém kiên nhẫn khi không thể chịu được thể chế cai trị giáo trị (theocracy) giáo điều và tự cô lập của chính phủ Iran hiện nay, và vì thế việc xuống đường này chỉ là để biểu hiện sự bức xúc của họ, ở trạng thái như núi lửa ngầm, chỉ đợi một cơn địa chấn là ngọn núi lửa bùng lên giận dữ, hất tung tất cả những gì xung quanh nó. Và vụ gian lận kết quả bầu cử (?) chính là cơn địa chấn đó.

Tất nhiên là chính phủ Iran ngày nay có thừa kinh nghiệm để đối phó với những người biểu tình. Bản thân chính quyền tôn giáo cực đoan Iran ra đời trong Cách mạng Hồi giáo Iran năm 1979. Lúc đó, cũng những cuộc biểu tình chống đối như vậy đã như một đám cháy lan rộng ra khắp nước và dẫn tới sự sụp đổ của chính quyền Shah (vua Iran) thân Mỹ.

Nhưng phe đối lập có le cũng không thiếu kinh nghiệm. Tuy hầu hết các ủng hộ viên phe này đều trẻ tuổi, sinh ra sau cách mạng Hồi giáo hoặc còn quá nhỏ vào thời điểm đó nhưng vị ứng cử viên đối lập được họ ủng hộ đó từng làm Thủ tướng Iran giai đoạn sau cách mạng Hồi giáo, thời điểm chính quyền này dưới sự lãnh đạo của vị Giáo chủ hà khắc từng giết hàng vạn đảng viên Cộng sản hay các thành phần thân cộng ở Iran (một phần của thảm kịch này được mô tả lại trong bộ phim Persepolis mới đây)

PS: Theo phóng viên New York Times Roger Cohen tại Iran thì đây là đoạn note của một cô gái Iran gửi cho ông ta:

""Tôi sẽ tham gia biểu tình ngày mai. Có thể mọi sự sẽ trở nên bạo lực. Có thể, tôi sẽ ở trong số những người sẽ bị giết. Tôi sẽ nghe âm nhạc ưa thích của tôi. Thậm chí, có thể tôi sẽ muốn nhảy theo nhạc vài bài. Tôi vẫn luôn muốn có lông mày thật hẹp. Vâng, có thể tôi sẽ đến tiệm hớt tóc trước khi tôi đi vào ngày mai!

...Tôi viết những câu ngẫu nhiên này để thế hệ tương lai biết rằng không phải chúng tôi trở nên cảm xúc do sức ép của bạn bè. Để họ biết rằng chúng tôi đã làm tất cả những gì chúng tôi có thể để tạo nên một tương lai tốt đẹp hơn cho họ. Để họ biết rằng tổ tiên chúng tôi đã đầu hàng người Arab và người Mông Cổ nhưng không chịu cúi đầu trước ách chuyên quyền. Ghi chú này xin được trao tặng những đứa trẻ của tương lai."

“I will participate in the demonstrations tomorrow. Maybe they will turn violent. Maybe I will be one of the people who is going to be killed. I’m listening to all my favorite music. I even want to dance to a few songs. I always wanted to have very narrow eyebrows. Yes, maybe I will go to the salon before I go tomorrow!”

...I wrote these random sentences for the next generation so that they know we were not just emotional under peer pressure. So they know that we did everything we could to create a better future for them. So they know that our ancestors surrendered to Arabs and Mongols but did not surrender to despotism. This note is dedicated to tomorrow’s children.”

"Chú voi con ở Bản Đôn"

2009-06-21T23:20:00.000-07:00

Hình biếm họa trên Tạp chí Nhà Quản Lý 6/2009, theo blogger Người Buôn gió và Trang Hạ. (Link ảnh từ blog Trang Hạ)

Tiếp s

I Can't Tell You Why - Eagles

2009-06-21T09:45:00.000-07:00

I Can't Tell You Why - Eagles

Look at us baby, up all night
Tearing our love apart
Aren't we the same two people who live
through years in the dark?
Ahh...
Every time I try to walk away
Something makes me turn around and stay
And I can't tell you why

When we get crazy,
it just ain't to right,
(try to keep you head, little girl)
Girl, I get lonely, too
You don't have to worry
Just hold on tight
(don't get caught in your little world)
'Cause I love you
Nothing's wrong as far as I can see
We make it harder than it has to be
and I can't tell you why
no, baby, I can't tell you why
I can't tell you why
No, no, baby, I can't tell you why
I can't tell you why
I can't tell you why

"Hoạt động báo chí thực chất là hoạt động chính trị"

2009-06-19T08:22:00.000-07:00

Merde! Hãy lắng nghe ý kiến ông Thứ trưởng 4T nói về nghề báo. Hết báo chí "công cụ" lại tới làm báo cũng là làm chính trị.

"Khi nhà báo băn khoăn mà vẫn làm tới sẽ gây ảnh hưởng XH"

"PV: Thưa Thứ trưởng, liệu có những vùng "cấm" hay "nhạy cảm" đối với báo chí Việt Nam hiện nay?

Đỗ Quý Doãn: Không có khoanh vùng, nhưng sự nhạy cảm trong hoạt động báo chí là điều từ phóng viên đến BBT đều phải ý thức được. Sự nhạy cảm được tích lũy trong quá trình hoạt động báo chí và quản lý báo chí. Hoạt động báo chí thực chất là hoạt động chính trị. Bác Hồ từng nói: Khi đặt bút phải hỏi viết cho ai? Mục đích gì?

Có những vấn đề hoàn toàn không sai nhưng sự nhạy cảm của nhà báo sẽ đưa tới quyết định viết hay không và đăng hay không. Khi nhà báo thấy băn khoăn mà vẫn làm tới sẽ gây ảnh hưởng xã hội rất lớn."

Bổ sung: Theo BBC, ông Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Tuyên giáo Tô Huy Rứa nói ''báo chí không chỉ tuyên truyền các chủ trương, giải pháp của Đảng, Chính phủ...mà còn giúp cho nhân dân hiểu rõ tình hình, tin tưởng, đồng thuận với sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của chính phủ... Báo chí đã thực sự thể hiện vai trò và ưu thế của một binh chủng tiên phong trong công tác tư tưởng.''

Còn ông Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng muốn ''báo chí thực sự trở thành lực lượng xung kích tin cậy trên mặt trận chính trị - tư tưởng của Đảng, nhà nước và nhân dân ta...''"

Những ngôn từ sặc mùi thuốc súng: "binh chủng tiên phong", "lực lượng xung kích"! Chẳng trách thỉnh thoảng lại thấy hiện tượng mấy trăm tờ báo "xung phong" theo hiệu kèn của Đảng (như trong mấy ngày gần đây). Thỉnh thoảng lại có vài "chiến sĩ xung kích" bị bắt xử tù hay đuổi khỏi "binh chủng" vì không chịu nghe (hay hiểu nhầm) hiệu kèn của Đảng.

Cũng theo các nhà lãnh đạo ấy, nhiệm vụ của báo chí là tuyên truyền cho Đảng, Chính phủ và làm sao để nhân dân "đồng thuận với sự lãnh đạo của Đảng và sự điều hành của Chính phủ".

Nếu báo chí "cách mạng" hiện nay thực hiện "thành công" các lời huấn thị của các đồng chí ấy thì chắc Việt Nam sẽ thành một Bắc Triều Tiên thứ hai. Hay còn tệ hơn, sẽ thành một xã hội như Orwell tưởng tượng trong tác phẩm 1984, khi sự xảo quyệt, ngu ngốc và hợm hĩnh cùng ngự trị xã hội, với sự hỗ trợ đắc lực của các chiến sĩ "xung kích" cầm súng và cầm bút.

Trong một xã hội như thế, ai là kẻ mang tội? Ai là người vô can?

Phỏng vấn Paul Samuelson trên The Atlantic

2009-06-17T20:45:00.000-07:00

Một bài phỏng vấn thú vị nhà kinh tế học 94 tuổi Paul Samuelson, trong đó ông đưa ra nhiều nhận xét về sự biến chuyển của kinh tế học trong 70 năm qua, cũng như về các nhà kinh tế học nổi tiếng khác: Keynes, Friedman, Lucas, Greenspan, Bernanke, Mankiw...

Còn đây là phản ứng của Mankiw liên quan tới giáo trình của ông.

Xem thêm bài viết ảm đạm của Samuelson về kinh tế Mỹ, nhất là đoạn này:

"President Obama struggles to support free trade. But as a canny centrist president, he will be very pressed to compromise. And he will be under new chronic pressures. His experts should right now be making plans for America to become subordinate to China where world economic leadership is concerned."

Nhặt nhạnh

2009-06-17T18:06:00.000-07:00

Post của bạn Phương Thảo ở Thanh Niên Xa Mẹ, tôi không hẳn đồng ý với nó nhưng cũng đáng để suy ngẫm:

"Lê Công Định bây giờ có lẽ là người cô đơn nhất trong những người cô đơn. Anh đơn độc ngay giữa lòng dân tộc mình. Tưởng như thể anh đang đứng trước gần một trăm triệu đồng bào của mình và nói bằng một thứ ngôn ngữ xa lạ mà họ không thể hiểu được. Đồng bào của anh, những con người đang sống ở tầng trệt của tháp Maslow, không thể hiểu được tại làm sao một người đàn ông thành đạt, giàu có, vợ đẹp lại có thể đặt cược sự tự do của chính bản thân mình để đổi lấy một thái độ dũng cảm dấn thân, dám sống vì lý tưởng, dám sống vì những gì mình tin, dám sống vì những gì lương tâm dạy bảo.

"Tự do và dân chủ. Chúng ta phải đấu tranh để giành lấy nó." Anh nói.

"Những khái niệm đó quá xa lạ đối với chúng tôi." Đồng bào của anh đáp. "Chúng tôi sẽ không làm điều đó. Giá mà chính phủ Hoa Kỳ có thể cho chúng tôi vay một ít tự do với lãi suất thấp theo chương trình ODA thì tốt biết mấy. Hoặc chính phủ Pháp viện trợ không hoàn lại cho chúng tôi một ít dân chủ cũng được. Nhưng tự mình đấu tranh thì không. Dân tộc này xưa nay không quen làm việc ấy. Dân tộc này chỉ quen ăn xin. Xin không cho thì thôi, chứ chúng tôi không đời nào tự mình làm việc ấy."

Lê Công Định cô đơn. Anh không hiểu nổi đồng bào của mình. Những năm tháng đói khát đã biến đồng bào của anh thành những sinh vật quái thai, ươn hèn và vô cảm. Những năm tháng ấy cũng đủ biến những khái niệm cao cả như "tự do" và "dân chủ" vốn là nền tảng của những cộng đồng văn minh trở thành một cái gì đó đáng tởm. Đồng bào của anh sẵn sàng gọi những người bất đồng chính kiến, những người đang ngày đêm ra sức đấu tranh cho họ quyền được nói, quyền được quyết định số mệnh của mình, bằng một cụm từ đầy xách mé "bọn dân chủ".

Bây giờ anh đang ngồi trong nhà giam, đợi đến ngày ra toà. Còn đồng bào của anh, họ cũng đang chờ đợi. Họ chờ đợi gì? Họ chờ đợi một phép màu, có lẽ, đến từ nước Chúa. Nơi ấy, có lẽ họ sẽ có được tự do, thứ mà họ chưa bao giờ đáng được hưởng."

"Nhưng không có tiền để mua thôi"

2009-06-17T10:17:00.000-07:00

Trên blog bác NVP, bác NVP có nhận xét về các phát biểu của Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng khi trả lời chất vấn tại sao ông khuyên nhân dân mua chứng khoán hồi đầu năm ngoái. Ông Hùng nói: “Tôi mà mua cổ phần là bây giờ tôi thắng rồi”, “Nếu năm ngoái mua thì bây giờ khá đấy, nhưng không có tiền để mua thôi”.

Bác NVP viết rất chính xác: "Tuy nhiên, theo tôi, vấn đề không phải là thắng thua, không phải là dự báo chính xác hay không chính xác. Vấn đề là ở chỗ quan chức nhà nước không nên khuyên người dân theo kiểu đã đến lúc mua vào cổ phiếu. Bộ trưởng Tài chính Vũ Văn Ninh cũng từng khuyên “Nếu có tiền tôi cũng mua cổ phiếu vào lúc này” vào cuối tháng 3 năm ngoái. Những lời gợi ý như thế sẽ làm méo mó thị trường vì sẽ tạo ra những tác động gián tiếp lên thị trường. Đó không phải là chức năng của quan chức nhà nước."

Đúng như bác NVP nói, các quan chức không nên và lẽ ra không được phép có các phát ngôn như ông Phó Thủ tướng và ông Bộ trưởng Tài chính. Việc của họ là quản lý Nhà nước. Họ không phải là các chuyên gia tư vấn chứng khoán để có thể khuyên người mua nên mua vào hay bán ra. Bạn thử hình dung một ông trọng tài đang thổi còi trận đấu lại nháy mắt với cầu thủ đội A, bảo đội này là đang thời cơ để đá bóng vào lưới đội B. Trận đấu lúc đó sẽ thành cái gì?

Thêm nữa, việc các quan chức này đưa ra lời khuyên như thế sẽ rơi vào hai trường hợp. Trường hợp thứ nhất, họ đưa ra lời khuyên một cách hú họa, chẳng dựa trên thông tin nào cả, chỉ để tạo ra tác động tâm lý tốt cho thị trường chứng khoán lên. Như một trò cá cược, năm ăn năm thua *
Nếu may mắn, họ nói đúng thì còn đỡ, còn chẳng may, nếu lời họ thành sai (như tình hình thị trường năm qua cho thấy) thì uy tín của lời nói các quan chức này trở thành trò đùa. Và suy rộng hơn, cả uy tín cá nhân của họ, cũng như của hệ thống chính trị mà họ đại diện trở thành không đáng tin cậy.

Trường hợp thứ hai, họ đưa ra các nhận định ấy trên cơ sở có những thông tin bên trong phù hợp với nhận định của họ (mà công chúng không được biết). Ở đây, rất có thể ông Hùng và ông Ninh phát biểu dựa trên giả định rằng công chúng nghĩ họ có nhiều thông tin "mật" hơn, do đó các phát biểu của họ sẽ khiến công chúng sẵn sàng mua chứng khoán hơn. Hiệu lực những phát biểu của các quan chức này lại dựa trên giả định rằng người dân nghĩ rằng các ông ấy có những thông tin không được công bố mà người dân không được biết.

Nhưng khi làm như vậy, hai ông này đã không tính tới khía cạnh đạo đức và pháp luật trong các phát biểu của họ. Bởi lẽ, luật pháp nghiêm cấm việc sử dụng những thông tin nội gián để làm giàu. Luật pháp nhiều nước còn cấm việc các quan chức lãnh đạo cao cấp Nhà nước, nhất là những người trực tiếp quản lý tài chính- chứng khoán mua bán chứng khoán vì e rằng họ sẽ sử dụng những thông tin chưa được công bố để làm giàu bất hợp pháp.

Có thể so sánh hai phát biểu của ông Nguyễn Sinh Hùng/Vũ Văn Ninh và ông Obama
Nguyễn Sinh Hùng: "“Nếu là nhà đầu tư chứng khoán thì lúc này tôi sẽ mua cổ phiếu”.
Vũ Văn Ninh: "Nếu có tiền tôi cũng mua cổ phiếu vào lúc này”

Obama phát biểu vào tháng 3/2009: """Điều các bạn đang thấy lầ các tỷ suất lợi nhuận và thu nhập đang tới điểm tại đó mua cổ phiếu có nhiều tiềm năng sinh lợi nếu bạn nhìn vào dài hạn."

(""What you're now seeing is profit and earning ratios are starting to get to the point where buying stocks is a potentially good deal if you've got a long-term perspective on it" )

Có thể thấy các ông Hùng và Ninh khuyên người dân nên mua cổ phiếu như đinh đóng cột, trong khi Obama chỉ nhấn mạnh rằng nếu bạn nhìn vào dài hạn thì có thể sẽ có lợi khi mua cổ phiếu. Thế nhưng ngay cả với phát biểu này, nhiều người đã tỏ ra nghi ngại rằng phải chăng Tổng thống đang khuyên họ mua cổ phiếu. Ngay lập tức, thư ký báo chí Nhà Trắng phải giải thích rằng đây không phải Tổng thống đang gợi ý để nhân dân mua cổ phiếu, chỉ đơn giản là ông muốn trấn an người dân Mỹ rằng nền kinh tế đang phục hồi:

"Công việc của ông ấy không phải là bình luận hay phản ứng trước việc thị trường lên hay xuống vào một ngày nào đó, thay vào đó là nhìn vào dài hạn, vào tương lai xa hơn về những việc có thể làm trên đất nước này nhằm đáp ứng các thách thức đó."

["The White House press secretary also made it clear that the president was not doling out stock tips. " ""It’s not his job to comment on or react to what the market does up and down on any given day, but instead to look at the longer term, at the longer horizon at what can be done in this country to meet those challenges," ]

Trong khi đấy, cả Phó Thủ tướng và Bộ trưởng Tài chính đều công khai lên tiếng khuyên người dân mua cổ phiếu như thể họ là những nhà tư vấn chứng khoán chuyên nghiệp được cấp giấy phép hành nghề. Thậm chí trước Quốc hội, Phó Thủ tướng còn tỏ ý tiếc nuối "Nếu năm ngoái mua thì bây giờ khá đấy, nhưng không có tiền [sic] để mua thôi”. Như vậy vấn đề ông Hùng không mua chứng khoán năm ngoái vào thời điểm ông khuyên dân mua chỉ là vì ông "không có tiền". Bỏ qua chuyện "không có tiền" của các nhà lãnh đạo Đảng, Nhà nước trong sạch và có phẩm chất đạo đức vững vàng thì câu nói này của ông Hùng làm tôi tự hỏi liệu Việt Nam có luật nào ngăn cấm việc Phó Thủ tướng phụ trách Kinh tế hay Bộ trưởng Tài chính, cũng như các quan chức quản lý tài chính khác, mua chứng khoán không khi mà rõ ràng có sự mâu thuẫn lợi ích giữa vai trò quản lý Nhà nước của họ với việc họ có thể kiếm lời trên thị trường chứng khoán dựa trên những thông tin không/chưa được công bố?

* Có thể tham khảo thêm ông Kiển ở TKV về tỷ lệ này, sao các quan chức Việt Nam giống nhau thế, năm trước thì có vị Phó Thống đốc dám đem cả ghế Phó Thống đốc của mình ra cá cược rằng lạm phát không quá 10%. Nhưng cuối năm, lạm phát vượt 10%, người ta đợi mãi vẫn không thấy ông Phó Thống đốc thực hiện đúng kèo ông bắt. Các quan chức còn thế thì còn trách gì mấy vị tiến sĩ là ham đánh bạc? Ít ra họ cũng còn đánh bạc bằng tiền lúc đó đang ở trong túi họ.

Pics of the week

2009-06-16T20:02:00.000-07:00

Luật sư Lê Công Định trao chìa khóa nhà cho vợ trước khi bị áp tải về trại giam

"Hàng trăm ngàn người ủng hộ phe đối lập đã đổ ra các đường phố thủ đô Tehran của Iran để phản đối kết quả cuộc bầu cử Tổng thống tuần trước. Đám đông kéo dài tới 9km."

Tự do

2009-06-16T10:45:00.000-07:00

Tự do
Orhan Veli Kanık
(Thổ Nhĩ Kỳ)

Chúng ta sống tự do
Không khí tự do cho bạn, và những đám mây
Thung lũng và núi đồi đều tự do của bạn
Mưa và bùn tự do
Những thứ bên ngoài xe hơi
Lối vào rạp chiếu bóng
Và cửa sổ quầy hàng
Đều tự do cho bạn
Bánh mỳ và phó mát đều mất tiền
Nhưng nước bẩn cứ tự do sử dụng
Tự do có thể khiến đầu anh rơi mất
Nhưng nhà tù thì anh cứ tự do đến
Chúng ta sống tự do

FREE

We live free
Air is free, clouds are free
Valleys and hills are free
Rain and mud are free
The outside of cars
The entrances of cinemas
And the shop windows are free
Bread and cheese cost money
But stale water is free
Freedom can cost your head
But prison is free
We live free

Luật sư Lê Công Định

2009-06-15T02:06:00.000-07:00

Lúc nghe tin anh Định bị bắt, tôi khá shocked vì không nghĩ người ta sẽ bắt anh, một người đấu tranh ôn hòa và có tên tuổi trong giới trí thức. Việc bắt anh Định là một tín hiệu rất xấu, dập tắt hy vọng về một khuôn khổ cho phép tự do ngôn luận ở một mức độ nhất định trong xã hội. Nó cũng là biện pháp cảnh cáo tới không ít người. Bởi lẽ anh Định từng viết bài "phản biện xã hội" trên BBC, cũng như việc bào chữa của anh với các luật sư Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân và nhà báo công dân Điếu Cày đều được dư luận và Chính quyền biết đến từ lâu. Nhưng tới thời điểm này, khi người ta bắt anh thì tất cả những điều đó: những bài báo anh Định viết trên BBC cũng như nội dung bào chữa của anh với các bị cáo nói trên lại được coi như bằng chứng để chống lại anh. Nói cách khác, đó là sự cảnh cáo với những ai dám lên tiếng với mong muốn xây dựng một Nhà nước tự do và dân chủ hơn: các anh chỉ là cá nằm trong chậu thôi, bất cứ lúc nào chúng tôi cũng có thể vớt các anh ra thớt và chọc con dao "điều 88" vào các anh.

Nhưng một mặt khác, việc bắt luật sư Định lại có thể có những tác dụng khác, ngoài mong muốn của Chính quyền. Từ trước tới nay, những nhân vật bất đồng chính kiến bị xử lý thường được chính quyền mô tả hoặc như những lão hủ nho, gàn dỡ, bất đắc chí, hám danh và hay cãi nhau vặt, hoặc như những tay ngựa non, háu đá, hám danh, dễ bị nước ngoài điều khiển...Nhưng lần này là một luật sư hàng đầu, người rất thành công trong sự nghiệp, từng được báo Tuổi Trẻ trân trọng giới thiệu trong một bài viết chân dung như một hình tượng tiêu biểu cho thế hệ trẻ. Sẽ có những người đặt câu hỏi: tại sao giàu có là thế, thành đạt là thế, vợ đẹp là thế mà Lê Công Định vẫn không chịu yên phận làm ăn lại còn kêu gọi dân chủ, rồi muốn "lật đổ" Chính quyền? Ngay lập tức, báo chí quốc doanh đã nghĩ ra câu trả lời: Vì Lê Công Định muốn trở thành "ứng cử viên Tổng thống". Tóm lại, vì anh ta hám danh, hám quyền lực. Câu trả lời đó hẳn sẽ thuyết phục được không ít người (ví dụ có thể đọc các trao đổi ở đây)- nhất là trong thời buổi này, khi đạo đức và niềm tin là những thứ xa lạ hơn bao giờ hết, nhiều lúc chỉ là cái cớ cho những lời giễu cợt và những câu pha trò. Và đối với nhiều người, việc một luật sư thành đạt như thế dám dấn thân đấu tranh cho dân chủ nếu không vì tiền, không vì gái đẹp thì chỉ có vì quyền lực và danh vọng.

Nhưng không phải ai cũng nghĩ như vậy. Ngay cả trong một cuộc khủng hoảng niềm tin, khủng hoảng đạo đức đang âm ĩ đục ruỗng xã hội Việt Nam 20 năm qua, thì nhiều người vẫn tin rằng vẫn có những người có thể dấn thân vì niềm tin, chứ không phải vì tiền, vì quyền hay vì bất mãn, chán ghét.

Tôi không quen biết luật sư Định cũng không biết trong những "tội trạng" mà anh bị gán cho, cái nào anh thực sự phạm phải, cái nào không. Tôi cũng không nghĩ anh là một người thánh thiện không tì vết với các phẩm chất của "minh chủ" (như người ta vẫn gán cho một số "minh chủ" nào đó trong quá khứ). Nhưng đọc các bài viết của anh Định trên Tia Sáng hay BBC, bên cạnh sự sắc sảo, thông tuệ dễ thấy, tôi có cảm nhận anh là một người điềm đạm, trung thực, có niềm tin vào một xã hội dân chủ, tốt đẹp hơn và sẵn sàng dấn bước cho niềm tin đó. Hơn nữa, tôi cũng không tin là anh Lê Công Định có ý định "lật đổ" Nhà nước như người ta gán cho anh. Lật đổ thế nào đây? Tuyệt thực như Gandhi chắc?

Còn về thái độ của báo chí trong vụ việc này. Chỉ có một từ "đáng xấu hổ". Dẫu rằng tôi biết tất cả các bài báo đều phải đưa tin theo cùng giọng điệu và không thể có tiếng nói khác. Thậm chí các báo có lẽ còn không có cả lựa chọn có đăng hay không và việc không đăng tin như chỉ thị cũng là không được phép, là một tội lớn. Nhưng sự trơ trẽn, tâng công hay câu khách của một số tờ thì thật đáng xấu hổ.

Để kết, xin trích lại comment của bạn Lê Nguyễn Duy Hậu trong post trước của tôi:

"Nếu bị bắt, hãy chấp nhận ở tù" - đó là lời của Mahatma Gandhi nói với các đồng chí của ông. Cái lối đấu tranh này để cho mọi người hiểu rằng tôi dám làm dám chịu, vì niềm tin của tôi, rằng cái pháp luật đang trừng phạt tôi là vô lý, với tư cách là một con người, tôi từ chối làm theo. Nhưng với tư cách là một công dân, tôi sẽ chịu trừng phạt. Tôi nghĩ anh Lê Công Định là một người như thế
...
Trong một vụ án xét xử một đảng viên cộng sản của Hoa Kỳ, thẩm phán Louis Brandeis đã nói rằng:

"Những người đã giành độc lập cho Tổ quốc chúng ta tin tưởng rằng, mục đích sau cùng của Nhà nước là giúp cho con người tự do phát triển những tố chất của bản thân. Và rằng trong chính phủ, sự thiện chí đối thoại phải chiến thắng bạo lực hung tàn. Họ trân trọng tự do như là một mục tiêu, và cũng là phương tiện để đạt được mục tiêu đó. Họ tin rằng tự do chính là bí mật của hạnh phúc, và lòng dũng cảm là bí mật của tự do. Họ tin tưởng rằng: được quyền suy nghĩ như mình muốn và được nói lên những gì mình suy nghĩ là quyền bất khả phân, và là chìa khóa để tìm ra chân lý chính trị. Rằng nếu không có tự do ngôn luận, những cuộc hội họp chỉ là vô bổ. Rằng thông qua tranh luận, những ý tưởng học thuyết điên rồ sẽ bị đánh bại. Rằng kẻ thù lớn nhất của tự do chính là những con người bất động, vô tâm. Rằng tự do ngôn luận là nghĩa vụ chính trị và giá trị căn bản của chính quyền Mỹ..."

Tôi cho đây là một tuyên ngôn có tính toàn cầu."

Lê Công Định bị bắt

2009-06-13T02:04:00.000-07:00

Anh từng là luật sư bảo vệ Nguyễn Văn Đài, Lê Thị Công Nhân, Điếu Cày (Nguyễn Văn Hải)...ở những phiên tòa mà chưa xử, người ta đã biết trước kết quả. Giờ thì đến lượt anh trở thành "tội phạm" và sẽ trở thành "bị cáo" trong một phiên tòa tương lai.

Luật sư Lê Công Định bị bắt theo Điều 88 – Bộ Luật hình sự, cụ thể theo báo CAND, "vì đã có những hành vi câu kết với các thế lực thù địch chống nhà nước Cộng Hoà Xã hội chủ Nghĩa Việt Nam."

Sau Lê Công Định sẽ còn là những ai?

Đây là link một bài viết về Lê Công Định trên Tuổi Trẻ. Từng du học ở Đại học Paris 2 (Pháp) và Đại học Tulane (Mỹ), Lê Công Định trở về Việt Nam với mong ước "gầy dựng một công ty luật mình thích, góp phần gầy dựng tinh thần thượng tôn pháp luật từ cộng đồng tới doanh nghiệp và cả chính quyền" và " mở một trường đại học luật tư thục đào tạo kiến thức hiện đại và thực tế phục vụ cho phát triển". Thành công trong sự nghiệp- là trưởng một văn phòng luật có tên tuổi ở thành phố Hồ Chí Minh và cả hôn nhân- cưới một trong những hoa hậu đẹp nhất Việt Nam (hoa hậu Ngọc Khánh) nhưng người ta biết tới Lê Công Định nhiều hơn như một luật sư bảo vệ nhân quyền và một cây bút sắc sảo trên các tờ báo trong và ngoài nước (như Tia Sáng, BBC...), với những ý kiến sâu sắc về cách thức xây dựng một nhà nước dân chủ, pháp quyền, một xã hội lành mạnh và tôn trọng quyền con người.

Và Lê Công Định trở thành tù nhân của chế độ, như những người anh từng bảo vệ trước tòa án trước đây.

Như ai đó đã nói, mỗi công dân sống trên mảnh đất này đều là một người tù dự khuyết.

Trong vài ngày tới có lẽ trên CAND, SGGP hay một số báo khác, chắc sẽ có những bài "tố cáo" Lê Công Định, tô vẽ hình ảnh anh như một kẻ hám danh, trục lợi, hay tệ hại hơn, như một tên gián điệp làm việc cho "các thế lực thù địch chống đối Nhà nước XHCN".

Nhưng có lẽ anh đã lường hết những điều này trước đây.

Chúc anh vững bước.

PS: Cùng thời gian với việc luật sư Lê Công Định bị bắt thì một luật sư khác là Cù Huy Hà Vũ đã gửi đơn tới Tòa án Nhân dân TP Hà Nội kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra tòa vì đã ra quyết định khai thác bauxite trái luật.

PS2: Tin thêm về vụ bắt luật sư Định trên VNN có nhiều chi tiết hơn báo CAND.

PS3: Đọc trên nhiều blast trên Yahoo 360 thấy có nhiều cảm thông với cựu hoa hậu Ngọc Khánh. Tôi lại nghĩ Ngọc Khánh nên tự hào khi có một người chồng như Lê Công Định. Chồng hoa hậu Phan Thu Ngân vào tù vì tham nhũng, ăn hối lộ, chồng sắp cưới của hoa hậu Hà Kiều Anh vào tù vì buôn lậu. Còn chồng hoa hậu Ngọc Khánh bị bắt vì đấu tranh cho một xã hội dân chủ, công bằng và tôn trọng pháp quyền hơn.

CĐV Hải Phòng làm loạn?

2009-06-10T23:29:00.000-07:00

Báo Tuổi Trẻ ngày hôm nay có bài "CĐV Hải Phòng làm loạn" về vụ loạn đả giữa hàng ngàn cổ động viên Hải Phòng và hàng trăm cảnh sát cơ động sau trận đấu Hải Phòng- Thể Công giữa cái nóng khủng khiếp của chiều ngày hôm qua (10/6). Chưa thấy bài này trên TTO. Theo tin này, hiện có 7 cổ động viên phải cấp cứu (3 ngay tại Hà Nội, 4 ở Hải Phòng), 2 cảnh sát giao thông bị thương khi chặn xe của CĐV Hải Phòng, một CĐV Hải Phòng bị đâm trọng thương.
Bỏ qua chuyện cổ động viên Hải Phòng vốn "nổi tiếng" với sự hung hăng của mình, sự kiện này còn cho thấy sự thiếu tổ chức và hành động tùy tiện của lực lượng cảnh sát cơ động. Ngay trong trận đấu, lực lượng nãy đã xịt hơi cay lên khán đài. Sau khi trận đầu diễn ra thì có cuộc rượt đuổi tán loạn giữa cảnh sát cơ động (được trang bị hơi cay và dùi cui điện) với cổ động viên Hải Phòng (một số trang bị gậy gộc, gạch đá) trên các tuyến phố thuộc khu trung tâm và nghiêm cẩn của thành phố, nơi tập trung các cơ quan đầu não và sứ quán nước ngoài, như Hùng Vương, Trần Phú. Lực lượng CSCĐ đã không thể khống chế được các cổ động viên này mà sa vào cuộc "chiến đấu trên đường phố" với họ. Thậm chí như ghi nhận của báo Tuổi Trẻ, sau khi các cổ động viên Hải Phòng lên xe, CSCĐ còn đuổi theo xịt hơi cay lên xe của họ kheiens cho cuộc xô xát kéo dài hơn. Có lẽ đó cũng là lý do khiến khi xe ô tô của CĐV Hải Phòng bị chặn lại, họ liền lao vào tấn công cảnh sát giao thông khiến hai cảnh sát bị thương.

Nghiêm trọng hơn còn là việc cổ động viên Hải Phòng ném gạch đá vào cửa chính Văn phòng Quốc hội khiến nhiều cửa kính bị vỡ. Văn phòng Quốc hội phải đóng cửa để tránh. Và điều này diễn ra trong khi Quốc hội đang họp. Xem ra, tình trạng rối loạn và mất trật tự xã hội đang rất nghiêm trọng. Chỉ với 1 trận bóng đá thua mà các CĐV Hải Phòng cũng chẳng nấn ná gì trong việc ném gạch đá vào Văn phòng Quốc hội, thuộc về cơ quan đại diện quyền lực cao nhất cả nước. Tất nhiên, trong cơn nổi điên này của CĐV Hải Phòng còn có sự đóng góp của cái nóng hơn 40 độ cùng với sự nóng nảy, thiếu kiềm chế của CSCĐ. Nhưng ẩn đằng sau có lẽ còn là sự bất mãn, coi thường và thậm chí căm ghét các lực lượng công an của một bộ phận không ít dân chúng.

Nàng

2009-06-10T08:38:00.001-07:00

Nàng có khuôn mặt đầy cá tính và thân hình thật nở nang, cặp chân luôn uốn éo trong mọi tư thế có thể như một diễn viên nhào lộn thượng thặng.

Chân dung Mai Phương Thúy của họa sĩ Nhật Thanh được trưng bày tại lễ hội Festival Biển Nha Trang từ 6/6. Thật khâm phục họa sĩ đã dám đem triển lãm chỗ tranh này.

Một nửa đàn ông là đàn bà
Bức này thiếu mất bộ ria không thì đã hoàn hảo

Vén đùi và dạng chân.

Người chết trôi đẹp nhất trần gian (Marquez)

Chân dung Phạm Văn Mách: trong phòng tập (trái) và khi thi đấu (phải)

Điệu valse giã từ

Mất điện

2009-06-09T18:02:00.000-07:00

Chẳng có cái nước nào như cái nước này, giữa Thủ đô (đang tưng bừng kỷ niệm1000 năm) mà cắt điện liên tục khu vực tôi đang sống trong hai buổi tối nóng nhất mùa hè. Không một lời báo trước, không một lý do và ngay trong khi Quốc hội đang họp. Và cũng sẽ chẳng có ai thắc mắc gì cả. EVN cứ độc quyền, một mình một chợ, ai muốn nói gì cũng mặc. Suy cho cùng thì cái sự độc quyền, bất chấp dư luận đó cũng rất tương thích với bản chất của chế độ chính trị đang cai trị đất nước này- một thể chế chấm chấm chấm. Và nhân dân rồi cũng quen đi, mất điện thì ra bờ hồ hóng gió chứ chẳng ai đòi Chính phủ cách chức Tổng giám đốc EVN cả.

Hôm vừa rồi, Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng và nhiều quan chức khác đã có buổi tọa đàm với nhà kinh tế được giải Nobel Paul Krugman tại Hà Nội. Buổi gặp mặt này có thể xem là "ké" của một trường doanh nhân, tranh thủ 2 tiếng đồng hồ trước khi Paul Krugman về nước. Nghĩ cũng thảm, đường hoàng chính phủ một quốc gia mà phải hưởng sái của một trường đào tạo nghề. Còn thảm hơn khi nghĩ tới cảnh Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng, các Bộ trưởng, Thứ trưởng... chen chúc trong buổi gặp "tranh thủ" Krugman trong 2 tiếng trước khi ông ta ra sân bay. Trong khi không biết bao nhiêu khoản tiền khổng lồ của vốn ngân sách, vốn ODA biến mất không dấu vết.

Trong buổi gặp mặt này, một vị Bộ trưởng đặt câu hỏi làm thế nào để Việt Nam tránh cái bẫy của một nước phát triển trung bình, với mức thu nhập 3000-5000 USD một năm. Trong khi Việt Nam vẫn nằm trong số các nước nghèo nhất thế giới, trong khi đường xá thủ đô nát bươm, trong khi buổi đêm Hà Nội ở nhiều nơi, người ta phải trông vào ánh trăng thay cho ánh điện, gió trời thay cho quạt điện (như lúc tôi viết những dòng này ở ban công nhà), trong khi giáo dục bị giầy vò bởi các tham vọng cá nhân, như một trang giấy bị xé nát thì người ta "lo sợ" rằng Việt Nam sẽ "chỉ" là một nước có thu nhập trung bình. Nếu như các vị đang nắm trọng trách trong Chính phủ kia có thể đưa Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình trong cuộc đời làm việc của các vị (10-15 năm nữa?) thì đã thật sự là điều đáng mừng và tôi không mong gì hơn. Trước câu hỏi này, Krugman cũng tỏ ra bối rối và chỉ nói "các bạn xin hướng về tương lai, nhưng không được đốt cháy giai đoạn. Không nên nghĩ là Việt Nam có thể trở thành Thụy Điển trong 20 năm"

Cũng trong buổi gặp này, một vị Thứ trưởng bộ Kế hoạch đầu tư đặt câu hỏi cho Paul Krugman là ông dự đoán xem trong 10 năm nữa, khủng hoảng sẽ xảy ra vào năm nào? Câu hỏi này khiến tôi thắc mắc không hiểu ông Thứ trưởng có nhầm Krugman với ông thầy phong thủy của bà tỷ phú Hồng Kông không? Lẽ ra thay vì hỏi Krugman câu đó, vị Thứ trưởng trên nên hỏi lại cựu sếp của mình, nguyên Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và đầu tư Trần Xuân Giá, người đã tìm ra công thức để xác định chu kỳ khủng hoảng kinh tế ở Việt Nam*. Đến đây, tôi lại nghĩ về công tác dự báo ở Việt Nam. Khi mà nhiều người còn có tư duy coi dự báo là kế hoạch, rằng dự báo phải chính xác như lau như ly thì chẳng ai có thể dự báo tốt được, trừ khi dự báo theo kiểu thầy bói quả quyết nói mò. Có vị đại biểu Quốc hội còn yêu cầu Chính phủ kiểm điểm lại công tác dự báo, không để các dự báo không chính thức gây nhiễu mà chỉ cho phép một cơ quan dự báo Quốc gia đưa ra kết quả dự báo. Lý do cho phát biểu này là vì dự báo của CIEM, cơ quan trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư có sự khác biệt so với chỉ tiêu tăng trưởng mà Chính phủ đặt ra. Dù sao, tôi nghĩ ở Việt Nam, người ta có xu hướng quá quan trọng công tác dự báo nhưng các số liệu dự báo đưa ra thì lại rất "bí ẩn", không rõ quá trình xây dựng như thế nào.

Nói cho chính xác thì hầu hết các câu hỏi còn lại trong Hội thảo khá bám sát vấn đề. Tuy nhiên, như biên bản cuộc họp cho thấy thì đây cũng chỉ là buổi gặp mặt nói chuyện cho vui thôi, với điều kiện thời gian hạn chế và người trả lời thậm chí còn gần như không biết gì về kinh tế Việt Nam. Trong việc này, các quan chức Chính phủ cũng có thể học được đôi điều từ người thuyết trình. Với sự trung thực của một nhà khoa học, Krugman khẳng định mình chưa tìm hiểu về kinh tế Việt Nam và ông không phải là tiếng nói có thẩm quyền về kinh tế Việt Nam. Thái độ này rất khác với một số không ít các quan chức Chính phủ, những người luôn tự cho mình biết mọi thứ nhưng chẳng phải chịu trách nhiệm về một thứ gì (trách nhiệm luôn thuộc về ai đó không phải tôi).

Hà Nội đang những ngày nóng nhất, ban ngày hơi nóng bốc lên ngùn ngụt, nhiệt độ ngoài trời lên tới 45 độ C; buổi tối hơi nóng vẫn không thuyên giảm, đi đường mờ mịt hơi nóng và bụi. Giá trà đá ven hồ Ngọc Khánh tăng gấp đôi, lên 2000 đồng/cốc, với lý do là "cháy đá" trong hai hôm nay. Thời tiết như thế cũng khiến con người bực bội, chán chường hơn, nhất là trong những buổi đêm không điện như thế này.

* Công bằng mà nói, tôi nghĩ ông Trần Xuân Giá là người giỏi và có trình độ. Nhưng phát biểu trên của ông quá "casual" cho một người ở vị thế như ông, nó có thể thích hợp với những câu chuyện trà dư tửu hậu chứ không thích hợp cho một cuộc phỏng vấn báo chí. Khi một quan chức quản lý kinh tế hàng đầu, đồng thời từng là một giáo sư kinh tế phát biểu trên báo chí như vậy (một cách hoàn toàn nghiêm túc chứ không phải đùa vui) về quy luật số 8 của khủng hoảng thì kinh tế học trở thành chuyện làm quà. Và độ tin cậy trong các phát biểu của các quan chức sẽ bị đặt dấu hỏi (khi mà Thủ tướng khẳng định tháng 5 hết khủng hoảng, Phó Thủ tướng cho rằng tăng học phí sẽ giảm học sinh bỏ học, Bộ trưởng Tài chính "xúi" người dân mua cổ phiếu vào khi thị trường đang rớt giá thảm hại, Tổng thanh tra Chính phủ không phân biệt được giữa "hoa hồng" với hối lộ, Thứ trưởng Bộ Công thương khẳng định không tăng giá xăng chỉ vài ngày trước khi giá xăng tăng, cựu Bộ trưởng Kế hoạch đầu tư tìm ra quy luật số 8 cho khủng hoảng ở VIệt Nam...và còn gì nữa, ai nữa?)

Điều này, đến lượt nó, sẽ tạo ra các hiện tượng tiêu cực hay khó lường trong phản ứng của dư luận trước các thay đổi chính sách. Người cầm quyền mà bất tín thì dân chúng thấp cổ bé họng cũng không thể không bất tín.

Giao thiệp

2009-06-09T03:56:00.000-07:00

Theo từ điển mở Wiktionary:

giao thiệp

Tiếp xúc, có quan hệ xã hội với người nào đó, thường là trong công việc làm ăn.
Giao thiệp với khách hàng.
Người giao thiệp rộng.
Biết cách giao thiệp.

Ví dụ khác: "Ngày 4.6 vừa qua, Thứ trưởng Ngoại giao Hồ Xuân Sơn đã giao thiệp với Đại sứ Trung Quốc Tôn Quốc Tường..."

Ông Lê Dũng là người phát ngôn cho Bộ Ngoại giao Việt Nam, đại diện cho tiếng nói của Việt Nam trong quan hệ quốc tế, ắt không thể dùng từ bừa bãi. Chữ "giao thiệp" ông dùng hẳn phải có ẩn ý của nó, chứ không phải ngẫu nhiên mà dùng. Có lẽ nó có liên quan tới cụm từ "thường là trong công việc làm ăn" như định nghĩa Wiktionary không?

Ông Hồ Xuân Sơn "giao thiệp" với ông Tôn Quốc Tường có thể vì ông Sơn (hay cấp trên ông Sơn) có "công việc làm ăn" với ông Tường (hay cấp trên ông Tường).

Còn "công việc làm ăn" là gì, như thế nào thì cứ nhìn hai động thái mới nhất của chính quyền hai nước: Ở Việt Nam, người ta giao Tây Nguyên cho Trung Quốc khai thác bauxite để phục vụ cho công nghiệp Trung Quốc, bất chấp lợi ích kinh tế đáng ngờ, và những rủi ro dễ nhận thấy về môi trường và an ninh. Trong khi đó, ở Trung Quốc, chính quyền Trung Quốc ngang nhiên cấm Việt Nam đánh bắt cá ở những vùng biển Việt Nam tuyên bố chủ quyền và từ trước tới nay vẫn là vùng tranh chấp mà cả hai bên đều có thể đánh bắt cá. Và trên biển Đông, "tàu lạ" đâm chìm tàu đánh cá Việt Nam và bỏ mặc 26 ngư dân bơi trên biển trên những chiếc can nhựa.

Đó là "công việc làm ăn" của hai quốc gia. Còn "công việc làm ăn" của một số người nào đó ở hai nước thì tôi xin không có ý kiến. Có thể nó lại đang hết sức phát đạt chăng?

Và cuối cùng, chúng ta hồi hộp chờ đợi ông Tôn Quốc Tường sẽ thực hiện lời hứa của ông: "Đại sứ Trung Quốc đã hứa sẽ báo cáo về nước đề nghị nêu trên của phía Việt Nam". Giả sử ông Tường quên mất thì sao nhỉ? Hy vọng ông Tường không đãng trí.

Trận chiến cuối cùng của Tướng Giáp

2009-05-29T06:14:00.000-07:00

He slaughtred the French, he humiliated the Americans, now Vietnam's General Giap faces his final battle

Quốc hội 28.5.09

2009-05-27T10:47:00.000-07:00

7 phút của đại biểu Quốc hội Dương Trung Quốc. Góc nhìn bauxite từ một nhà sử học.

7 phút của đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết. Bài này rất chặt chẽ, chính xác đúng phong cách của một nhà khoa học.

Cũng nên đọc thêm hai bài này của Đoan Trang trên Tuần Việt Nam

Đại biểu QH với tư tưởng “về căn bản nhất trí…”

Hành pháp - Lập pháp: Còn nặng tính "người nhà"?

California -Joni Mitchell

2009-05-27T08:57:00.000-07:00

California
Joni Mitchell

Sitting in a park in Paris, France
Reading the news and it sure looks bad
They won't give peace a chance
That was just a dream some of us had
Still a lot of lands to see
But I wouldn't want to stay here
It's too old and cold and
settled in its ways here
Oh, but California
California I'm coming home
I'm going to see the folks I dig
I'll even kiss a Sunset pig
California I'm coming home

I met a redneck on a Grecian isle
Who did the goat dance very well
He gave me back my smile
But he kept my camera to sell
Oh the rogue, the red red rogue
He cooked good omelettes and stews
And I might have stayed on with him there
But my heart cried out for you, California
Oh California I'm coming home
Oh make me feel good rock'n roll band
I'm your biggest fan
California, I'm coming home

CHORUS:

Oh it gets so lonely
When you're walking
And the streets are full of strangers
All the news of home you read
Just gives you the blues
Just gives you the blues

So I bought me a ticket
I caught a plane to Spain
Went to a party down a red dirt road
There were lots of pretty people there
Reading Rolling Stone, reading Vogue
They said, "How long can
you hang around?"
I said "a week, maybe two,
Just until my skin turns brown
Then I'm going home to California"
California I'm coming home
Oh will you take me as I am
Strung out on another man
California I'm coming home

CHORUS:

Oh it gets so lonely
When you're walking
And the streets are full of strangers
All the news of home you read
More about the war
And the bloody changes
Oh will you take me as l am?
Will you take me as l am?
Will you?

27.5.09

2009-05-26T23:10:00.001-07:00

Blast trên blog của bác Bùi Thanh, nguyên Phó TBT báo Tuổi Trẻ:

"Liên quan vụ polymer: ba năm trước, hàng loạt nhà báo đã bị cách chức , rút thẻ, cảnh cáo ..."

Chán chả muốn nói gì nữa. Nhưng không rõ thông tin cụ thể vụ này thế nào, có bạn nào cung cấp thêm thông tin về cách xử lý đối với báo chí trong vụ này thì tốt.

Cái nhà nước này ngày càng lụn bại và suy đồi.

Đọc thêm trên BBC

Tiền polymer: '10 triệu AUD' vào tài khoản Thụy Sĩ

Báo Tuổi Trẻ hôm nay có bài của Bút Bi (vẫn là Bùi Thanh?) rất đáng đọc.

Đưa tin họp Quốc hội của một số tờ báo

2009-05-26T09:48:00.000-07:00

Qua cách đưa tin và cách giật nhan đề bài viết, người đọc cũng có thể hình dung phần nào về các tờ báo đó (vào thời điểm hiện nay).

Tuổi Trẻ: vừa sốt sắng vừa dè dặt
Nóng quanh chỉ số bội chi 8% và chuyện khai thác bôxit

Thanh Niên: kiss-ass ngày càng lộ liễu
Phát huy hiệu quả từ gói kích cầu của Chính phủ

VietnamNet: vẫn đầy tính chiến đấu
"Không đưa dự án bô-xít ra Quốc hội là lách luật"

Lao Động: bê nguyên từ Cổng thông tin điện tử của Chính phủ
Chính phủ báo cáo Quốc hội về dự án bauxite

Dân Trí: hăng hái
“Không thể nóng vội với các dự án bô xít”

Tôi không tìm thấy tin đưa về họp QH hôm nay trên Vnexpress và Pháp luật TPHCM- có thể là tìm chưa kỹ?

Còn VTV thì vô cùng thất vọng, nói như lời trên blog bác Hoàng Linh thì đó là cave chuyên nghiệp. Hôm trước VTV chiếu một bộ phim tài liệu về bauxite mà theo lời của biên tập viên Quang Minh thì để phục vụ cho các đại biểu Quốc hội tham khảo. Trong bộ phim này, tất cả những ý kiến phản biện đều hoàn toàn vắng bóng.

Tối nay chương trình Thời sự của VTV chỉ dành rất ít phút cho phiên họp Quốc hội, trong đó vấn đề bauxite chỉ được nêu ở vài phút cuối. Phát thanh viên VTV dõng dạc khẳng định rằng các đại biểu Quốc hội đều đồng tình với chủ trương đúng đắn của Bộ Chính trị và với Chỉ thị của Thủ tướng, chỉ còn có vài ý kiến băn khoăn về cách thực hiện mà thôi. Và VTV cũng chỉ trích một phần bài phát biểu của một vị đại biểu Quốc hội tỉnh Dak Nong, người tất nhiên là ủng hộ kế hoạch khai thác Bauxite ở tỉnh này*. Các ý kiến của các đại biểu Nguyễn Minh Thuyết hay Dương Trung Quốc hoàn toàn không được nhắc đến.

Nói chung, trái với những năm trước, việc đưa tin họp Quốc hội năm nay hết sức tẻ nhạt cứ như thể có chỉ thị hạn chế đưa tin?

*Cũng nói thêm, ông Trần Đình Long, người có bức thư "Thị Huệ" trả lời giáo sư Huệ Chi lúc trước là đại biểu Quốc hội tỉnh Dak Lak, tỉnh "anh em" với tỉnh Dak Nong. Không biết có gì liên quan giữa việc đó với sự "cẩu thả" của ông không.

PS: không liên quan nhưng nếu chuyện này đúng sự thật thì thật kinh khủng. :(
KHI CẢ ĐẠI SỨ QUÁN BỎ CHẠY

Kinh tế học của "biết xấu hổ"

2009-05-25T20:26:00.000-07:00

đây là comment trên blog Tản mạn đàm của Đỗ Quốc Anh. Bạn QA cho rằng việc đề cao tính biết xấu hổ có thể dẫn tới tác dụng không hay là những người biết xấu hổ sẽ bị đẩy lui khỏi bộ máy. Comment này chỉ là ý nghĩ tản mạn, lúc nào có thời gian sẽ nghĩ kỹ hơn về việc này.

Có cần xấu hổ

Ý kiến này của QA khá thú vị nhưng cũng chưa thực sự chính xác. QA cho rằng việc tôn cao đạo đức của sự biết xấu hổ sẽ đẩy những người biết xấu hổ ra khỏi bộ máy (như kiểu tiền xấu đẩy tiền tốt khỏi lưu thông?). Nhưng tôi lại nghĩ ngược lại, việc tôn cao đạo đức của sự biết xấu hổ sẽ khiến những người biết xấu hổ sẵn sàng tham gia bộ máy hơn. Liêm sỉ trở thành một phẩm chất cần thiết để tham gia tầng lớp lãnh đạo. Đây cũng là một đặc điểm của nền cai trị Khổng giáo, đề cao liêm sỉ của kẻ làm quan.

Nhưng tất nhiên không thể chỉ dựa vào việc biết liêm sỉ hay đạo đức của kẻ làm quan mà vẫn phải đề cao pháp trị. Như trong vụ việc ở HQ, nều tư pháp không độc lập, nếu công tố viên không thẩm vấn các cựu Tổng thống, nếu giới truyền thông không theo dõi gắt gao, đưa tin dồn dập thì cựu Tổng thống HQ sẽ không cảm thấy "xấu hổ" tới mức phải tự sát.

Sự suy đồi của hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay không phải vì đạo đức của sự biết xấu hổ được đề cao hơn trước. Đơn giản nó là quy luật người nói dối trơ trẽn hơn cả sẽ là người trụ lại. Tức là cuộc thi tuyển các Nhạc Bất Quần, anh nào Nhạc Bất Quần nhất thì sẽ trở thành minh chủ võ lâm. Chứ còn các Lệnh Hồ Xung thì chỉ có ở nhà gẩy đàn cho vợ thôi.

Đặt trên góc độ cost-benefit, nếu anh biết xấu hổ nhiều hơn, anh sẽ ít tham gia quan trường ở VN hơn. Tại sao? Không phải vì việc người ta đề cao đạo đức này khiến cái mất của anh nhiều hơn mà vì người ta coi nhẹ đạo đức này khiến cái được của anh ít hơn.

Vậy tại sao dù xã hội VN lại có xu hướng đề cao sự biết xấu hổ của quan chức hơn trước trong khi các quan chức ngày càng ít biết xấu hổ hơn? Đó cũng là vì quy luật hàng hóa. Về phía cầu, sự biết xấu hổ được đánh giá cao hơn do phía cung (các quan chức) càng ngày càng ít người biết xấu hổ. Cái gì hiếm thì đắt giá. Nhưng về phía cung thì yếu tố quyết định lượng cung lại là sự không biết xấu hổ. Tức là càng không biết xấu hổ thì anh lại càng dễ trở thành quan chức. Và do bên bán ở thế độc quyền nên bán ra cái gì là người mua phải chịu.

Nhưng nghĩ lại cũng chưa chắc xã hội VN đánh giá cao sự biết xấu hổ hơn trước đây. Có lẽ còn ngược lại. Tiêu chuẩn đạo đức vô sỉ sẽ từ giới cầm quyền sẽ lan ra toàn xã hội.

Phát ngôn "ấn tượng" tuần này

2009-05-25T19:57:00.000-07:00

Phát ngôn "ấn tượng" tuần này thuộc về Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền:

"Tôi mới đi nước ngoài và thấy rằng có nhiều hành vi nước ngoài coi là bình thường nhưng chúng ta lại coi là tham nhũng. Ví dụ tại Mỹ, nhiều khách sạn, nhà hàng nhân viên đều đòi tiền "bo", chi hoa hồng. Còn ở ta, nếu anh nhân viên ở loại hình dịch vụ nào đó nhận tiền của khách thì sẽ bị xử lý."

Eureka! Một phát kiến vĩ đại. Có những việc mà ở Việt Nam chúng ta coi là tham nhũng như bo cho nhân viên massage, nhân viên phòng karaoke (ở VN chỉ có lệ bo cho các nhân viên này chứ hiếm khi bo cho nhân viên khách sạn nhà hàng) thực ra không phải là tham nhũng. Từ câu này của ông Truyền có thể suy ra cả đời ông chưa từng "bo" cho ai cả, bởi nếu không chả nhẽ Tổng thanh tra Chính phủ cũng "tham nhũng". Khổ thân các cô massage nếu không may gặp ông, khoản tiền tip coi như là đi đứt (ấy là giả sử hôm nào căng thẳng nhức mỏi, ông có đi massage). Không khéo, ông sẽ chỉ tay vào mặt họ nếu họ lỡ xin tiền tip sau đấy "Đồ tham nhũng xấu xa! Có biết ta là ai không?"

Nghiêm trọng hơn, thử nghĩ xem nếu Tổng thanh tra Chính phủ, người chịu trách nhiệm cao nhất cho công việc thanh tra các vụ tham nhũng, tiêu cực trong các cơ quan Nhà nước mà còn không biết thế nào là tham nhũng thì chúng ta có thể hy vọng gì vào công tác chống tham nhũng của Chính phủ.

Ông Truyền nói thêm:
"Tới đây, Chính phủ cũng sẽ nghiên cứu để quy định rõ thêm về việc tặng, nhận quà. Trường hợp nào được xem như bình thường, trường hợp nào coi là bất bình thường, nhận hối lộ."

Ngành thanh tra Việt Nam đã được thành lập 64 năm, là một cơ quan tương đương cấp Bộ, thậm chí còn có cả một Cục chống tham nhũng trực thuộc. Vậy mà đến giờ, người đứng đầu ngành cũng không thể phân biệt thế nào là tham nhũng, thế nào là tiền "bo". Ngành này cũng chưa đề ra được quy định nào về việc tặng, nhận quà, trong khi đây là một việc rất đơn giản và tất cả các nước văn minh đều có những quy định như vậy đối với việc tặng, nhận quà của công chức. Thậm chí, nhiều tập đoàn lớn cũng có những quy định cụ thể như vậy đối với nhân viên của mình. Ví dụ, anh có thể nhận món quà dưới $10, nhưng nếu nhận món quà có giá trị cao hơn, anh có thể bị sa thải vì vi phạm đạo đức nghề nghiệp.

Ông Truyền cũng nên để ý thêm là nhân viên ở khách sạn, nhà hàng nhận tiền "bo" của khách không phải là công chức Nhà nước. Họ không có quyền 'đòi tiền 'bo' như các công chức Nhà nước. Trong khi tham nhũng ở Việt Nam lan tràn là do tệ nạn các quan chức sử dụng quyền lực của mình để đòi "hoa hồng" từ các doanh nhân.

Thư phúc đáp của Chủ nhiệm UBPL Quốc hội cho GS Huệ Chi

2009-05-25T19:19:00.000-07:00

Việc làm của ông Nguyễn Văn Thuận, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Quốc hội trong thư gửi GS Nguyễn Huệ Chi là rất đáng hoan nghênh. Tuy ông Thuận không trực tiếp nói tới từ "xin lỗi" nhưng thực chất đây là bức thư xin lỗi. Trong thư, ông Thuận nhận trách nhiệm cá nhân cho thư phúc đáp hồ đồ của cấp phó của ông là ông Trần Đình Long và mong GS. Chi "lượng thứ".

Giá mà những người lãnh đạo các cơ quan công quyền khác có thể xử sự được như ông Thuận, sẵn sàng đứng ra nhận trách nhiệm cá nhân và nói câu "xin lỗi" cho những việc mà mình hay người dưới quyền mình làm thì hẳn sẽ là điều đáng mừng.

Thư phúc đáp của GS Huệ Chi

Paul Krugman tới Việt Nam

2009-05-24T22:03:00.000-07:00

1. Bài viết của TS. Nguyễn Quang A về cách các báo đưa tin những phát biểu của Paul Krugman rất dễ gây ra những ngộ nhận và biện minh chính sách bất minh. Rất nhiều bài viết trên các báo gây ra ngộ nhận rằng Paul Krugman đang nói về VN trong khi thực ra đa số các ý kiến của Paul Krugman là nói về kinh tế Mỹ (như khủng hoảng chạm đáy, lạm phát không đáng sợ, kích cầu chưa đủ "đô").

Không nên ngầm hiểu mù quáng các lời khuyên của P.Krugman

Tuy nhiên có một ý khá đáng chú ý của Paul Krugman khi ông cho rằng cung cấp giáo dục vẫn là nhiệm vụ của Chính phủ và "không ai dựa vào thị trường để cung cấp dịch vụ giáo dục". Có thể coi đây là sự phản bác lại quan điểm coi giáo dục như bất cứ một hàng hóa dịch vụ thông thường khác và cần phải cổ phần hóa các cơ sở giáo dục vì tư nhân sẽ vận hành hiệu quả hơn.

"Khi được hỏi về lời khuyên cho hay nhận xét về Việt Nam, Gs. Krugman rất thận trọng. Ông nói, mới ở Việt Nam chưa quá 24 giờ và chủ yếu trong khách sạn nên ông không thể khuyên gì, ông ra Hà Nội để học hỏi với tư cách một columnist, một nhà báo, chứ không phải như một nhà tư vấn chính sách. Sự khiêm tốn và thận trọng đáng kính từ một nhà khoa học lớn. Thế nhưng cách đưa tin của một vài báo Việt Nam (tách lời nói khỏi ngữ cảnh) có thể gây hiểu lầm....

Như thế phải hết sức cảnh giác cả với kích cầu lẫn lạm phát và không nên tách ý kiến (rất xác đáng của G.s Krugman) ra khỏi ngữ cảnh mà ông phát biểu rồi “ngầm hiểu” một cách “mù quáng” vào hoàn cảnh Việt Nam. Làm thế sẽ rất nguy hiểm. Hy vọng các nhà hoạch định chính sách Việt Nam đủ tỉnh táo để không hiểu nhầm như vậy. Và các báo cũng nên cẩn trọng khi đưa tin kẻo có thể gây ra hiểu lầm chết người."

Đọc thêm tường thuật về một số ý kiến của Paul Krugman trong cuộc gặp Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng trong bài trên blog Tản Mạn Đàm.

2. Dưới sự lãnh đạo của Tổng biên tập mới Phạm Đức Hải, phó trưởng ban Tuyên giáo Thành ủy TP HCM, báo Tuổi Trẻ có nhiều khả năng sẽ thay thế báo CAND trên mặt trận chống diễn biến hòa bình.

Chuyện không bình thường

Bài trên BBC